Претседателот Доналд Трамп во неделата објави дека Русија и Украина се договориле за она што тој го нарече „енергетски прекин на огнот“ – потег што, според извор близок до украинскиот претседател Володимир Зеленски, претставува изненадување.
„Од овој момент, на сила е ЕНЕРГЕТСКИ ПРЕКИН НА ОГНОТ во војната меѓу Русија и Украина. Двете страни се согласија. Не го прекршувајте!“ – напиша Трамп на социјалните мрежи во неделата наутро.
Си-ен-ен (CNN) се обрати до Белата куќа и до Кремљ за информации за тоа како е постигнат договорот и кои би можеле да бидат следните чекори.
Прашан за објавата на Трамп на „Трут соушл“ (Truth Social), друг украински функционер изјави за Си-ен-ен: „Ја прочитавме исто како и вие“.
По објавувањето на веста, Зеленски на платформата „X“ напиша дека разговарал за неа со Марк Карни, Александар Стуб и генералниот секретар на НАТО, Марк Руте.
„Украина го поддржува прекинот на огнот и важно е и Русија да го поддржи. Ги очекуваме деталите од американска страна“, напиша Зеленски. „Од своја страна, Украина секогаш ЦЕЛОСНО ги поддржува чекорите кон деескалација, заштитата на животите и одлуките неопходни за завршување на војната и гарантирање траен мир.“
Оваа објава доаѓа неколку дена откако Трамп разговараше со рускиот претседател Владимир Путин, при што двајцата најавија контроверзен договор за снабдување на пазарите со руско дизел-гориво.
Разговорите со високи украински и американски претставници, вклучително и со зетот на Трамп, Џаред Кушнер, и со специјалниот пратеник Стив Виткоф, започнаа во Мајами токму кога во петокот беше објавен договорот за дизелот, но Зеленски ја критикуваше веста за тој договор, наведувајќи дека таквиот потег ќе ја продолжи војната.
Трамп возврати со предлогот дека Украина треба да „добие нов лидер кој може да постигне договор“.
Не беше веднаш јасно што доведе до неделното соопштение. Во интервју претходно истиот ден, Зеленски исто така повика на прекин на огнот.
„Во ред, ако сакаат прекин на огнот во енергетскиот сектор, ние сме отворени за тоа“, изјави Зеленски за Русија во интервју за „Еј-би-си њуз“ (ABC News). „Не нè напаѓајте. Не ги убивајте нашите деца. Ние ќе престанеме да ги напаѓаме вашите капацитети за дизел. И мислам дека тоа е фер, фер договор.“
Енергетската инфраструктура е една од клучните цели на руските напади уште од првите месеци на целосната инвазија во 2022 година.
Подоцна, Украина почна да ги напаѓа руските капацитети за преработка на нафта користејќи беспилотни летала од домашно производство за удари длабоко во руската територија. Во последните месеци, двете страни ја ескалираа воздушната војна, додека состојбата на фронтот главно останува непроменета.
Трамп изрази незадоволство поради украинските напади врз руските енергетски постројки. Сепак, во текот на изминатата недела се случија неколку такви напади, бидејќи Киев ги смета овие објекти за суштински дел од воената машина на Кремљ.