Незадоволството на професионалните возачи од Западен Балкан поради ограничувањето на престојот во Шенген-зоната се продлабочува, а транспортниот сектор најавува протест и блокада на дел од граничните терминали на 14 септември.
Претседателот на српското Здружение на транспортери „Меѓународен транспорт“, Неѓо Мандиќ, порача дека превозниците нема да се откажат од најавената акција, откако досега не било постигнато конкретно решение со европските институции.
Според најавите, во рамки на протестот би можеле да бидат блокирани товарните и железничките терминали за полуприколки на границите меѓу земјите од Западен Балкан и Европската Унија.
Главниот проблем за возачите е примената на правилото „90 дена во 180 дена“, според кое државјани на земји надвор од ЕУ без друг основ за престој можат да поминат најмногу 90 дена во Шенгенскиот простор во период од 180 дена.
Транспортерите сметаат дека ваквото ограничување не ја зема предвид природата на професијата на професионалните возачи, кои поради работните обврски често поминуваат значителен дел од времето на територијата на земјите од Шенген.
Мандиќ оценува дека возачите имаат специфичен статус и дека не можат да бидат третирани на ист начин како туристите или лицата кои патуваат приватно.
Од Европската комисија, засега, нема најава за промена на правилата. Портпаролот Маркус Ламерт изјавил дека Брисел е запознаен со проблемот со кој се соочуваат одредени професионалци од трети земји, но дека најавениот протест нема да биде причина за промена на постојниот режим.
Европската комисија, сепак, признава дека постојат професионални категории кои имаат потреба од пристап до Шенгенскиот простор подолг од 90 дена во период од 180 дена, но засега не се преземени конкретни чекори за воведување посебно решение за нив.
Дополнителна загриженост кај транспортниот сектор предизвикува и постепеното воведување на електронскиот Систем за влез/излез (EES), со кој се овозможува попрецизно регистрирање на влезот и излезот на државјаните на земји надвор од ЕУ.
Со ваквиот систем, многу полесно може да се утврди колку време одреден возач престојувал во Шенгенскиот простор. Тоа значи дека надминувањето на дозволениот рок може да доведе до последици за возачите.
Според информациите што ги пренесува „Данас“, во случај на пречекорување на дозволениот престој, возачот би можел да биде вратен во земјата на живеење, додека камионот и товарот да останат на местото каде што е утврден прекршокот.
Транспортерите предупредуваат дека ваквата ситуација би можела да создаде сериозни проблеми не само за возачите, туку и за компаниите, превозот и навремената испорака на стоката.
Поради тоа, превозниците од земјите на Западен Балкан бараат европските институции да најдат механизам со кој професионалните возачи ќе бидат издвоени од општото правило за краткорочен престој.
„Не можеме повеќе да чекаме“, е пораката на Мандиќ, кој најавува дека транспортниот сектор ќе остане на своето барање доколку не биде понудено конкретно решение.
Доколку протестот се реализира на 14 септември, блокадите би можеле значително да го отежнат товарниот сообраќај на повеќе гранични премини и терминали кон Европската Унија.
Засега останува неизвесно дали до протестот ќе биде постигнат договор. Транспортерите бараат промена на правилата и посебен третман за професионалните возачи, додека Европската комисија останува на ставот дека режимот „90 дена во 180 дена“ засега останува во сила.