Конфискацијата на два мобилни телефона во мал шведски град доведе до разоткривање на добро организирана криминална мрежа што се протега низ Европа, Азија и Австралија. Координираните операции спроведени на 4 март во Шпанија, Шведска и Тајланд беа насочени кон клучни членови на мрежата, надоградувајќи се на претходните операции во Австралија. Анализата на податоците од мобилните телефони откри постоење не на една, туку на неколку меѓусебно поврзани мрежи вклучени во трговија со дрога и перење пари во големи размери, при што повеќето од клучните луѓе во мрежата претходно биле непознати за полицијата, соопшти Европол .
Од локална патека до глобална операција
Истрагата, позната како Операција „Кенди“, започна во ноември 2023 година кога шведските власти запленија два мобилни телефони од локален дилер на дрога. Она што на почетокот изгледаше како рутински локален случај, брзо се претвори во меѓународна операција. Анализата на податоците од уредот откри шифрирани комуникации, меѓународни контакти и оперативни детали што укажуваа на активности далеку надвор од Шведска.
Експертите на Европол им помогнаа на шведските истражители во анализата на податоците, која откри постоење на неколку криминални мрежи специјализирани за синтетички дроги и перење пари. Овие мрежи беа поврзани преку заеднички посредници и сложена мрежа од компании што се користеа за прикривање на сопственоста, логистиката и финансиските текови.
Мрежа што ги опфаќа континентите
Податоците од мобилните телефони открија како меѓусебно поврзаните мрежи функционирале во повеќе земји. Во Шведска, членовите воделе голема операција за дистрибуција на дрога преку интернет за клиенти во нордискиот регион, а истовремено управувале и со структури за домашна дистрибуција и перење пари. Истата криминална организација стоела зад пратка од 1,2 тони дрога пресретната во Германија, која била наменета за австралискиот пазар. Во Австралија, дистрибутерите биле уапсени чекајќи ја пратката, додека во Шпанија, клучен осомничен работел за олеснување на трговијата со дрога во големи размери.
Сите овие активности заедно открија мрежа која дејствувала во повеќе земји, но била меѓусебно поврзана и тргувала со различни видови дрога, префрлала пари меѓу земјите и користела сложени деловни структури за да ги заштити врвните луѓе во операциите.
Истовремени удари на три континенти
Откако ги идентификуваа клучните лица, властите спроведоа околу дваесет истовремени претреси на куќи на 4 март, погодувајќи ги најважните точки на мрежата. Операциите беа координирани од неколку командни центри во Европа, вклучувајќи го и централното седиште на Европол, каде што истражителите работеа заедно.
Операцијата резултираше со апсење на 13 лица – четири во Шпанија, шест во Шведска и три во Тајланд. Исто така, беше запленет имот во вредност од четири милиони евра, а истрагата за имотот продолжува. Овие акции следат по претходните апсења на двајца наводни членови на криминалниот синдикат во Австралија, со што вкупниот број на апсења се искачи на 15.
Австралиската истрага беше покрената по дојава од германската царина, која во февруари минатата година откри и заплени 1,2 тони дрога наменета за Мелбурн. Дрогата беше скриена во два контејнери декларирани како материјали за изградба на патишта. Германските власти ги отстранија наркотиците и дозволија пратката да продолжи по својот пат кон Австралија. Кога контејнерите пристигнаа во пристаништето во Мелбурн во април минатата година, полицијата вметна безопасна супстанца во пратката и изврши контролирана испорака. Пратката беше доставена до магацин, а потоа до фабрика во предградието Саншајн во Мелбурн, каде што беа уапсени двајца мажи на возраст од 32 и 52 години и во моментов им се суди.
Официјални лица: Криминалците не можат да се кријат
„Прекуграничната природа на организираниот криминал е предизвик. Но, уште еднаш докажавме дека никој не може да се крие зад националните или дигиталните граници. Кога споделуваме информации и дејствуваме заедно како еден меѓународен систем, возвраќаме удар врз организираниот криминал“, рече Матс Бергрен, вршител на должноста заменик-началник на Одделот за операции на Шведската национална полиција, заблагодарувајќи им се на партнерите од Германија, Австралија, Шпанија, Тајланд, Европол и Евроџаст.
Комесарот на австралиската федерална полиција, Кристофер Вудс, изјави дека апсењата ја покажуваат посветеноста и агилноста на истражителите од повеќе земји. „Работејќи со партнери, спречивме наводна криминална синдикат да испрати 1243 килограми нелегални дроги во Австралија и да предизвика значителна штета на заедницата. Оваа операција, исто така, доведе до обвиненија против оние кои наводно ја чекале пратката, истакнувајќи ја клучната улога што ја играат меѓународните и домашните партнерства во спречувањето на организираниот криминал“, рече Вудс.
„Овој случај покажува како изгледа организираниот криминал денес. Започна со нешто мало – два мобилни телефони запленети од дилер во мал шведски град. Но, она што истражителите го пронајдоа внатре не беше локална приказна, туку глобален криминален потфат кој превезувал тони дрога низ континентите, криел профит зад слоеви на компании и се координирал преку шифрирани комуникации и онлајн пазари“, рече Енди Краг, раководител на Европскиот центар за сериозен и организиран криминал на Европол. „Оваа операција испраќа јасна порака: криминалците може да веруваат дека можат да се кријат зад технологија, граници или сложени финансиски структури. Тие грешат“, додаде тој.
Ерик Фагелсбо, национален член на Евроџаст за Шведска, изјави дека обединетиот фронт меѓу судските и полициските власти може да им нанесе сериозни удари на криминалните мрежи. „Додека криминалците постојано се обидуваат да најдат нови начини да се сокријат од законот, ние работиме заедно побрзо и поефикасно за да ги пронајдеме и да ги попречиме нивните операции. Судската соработка не само што придонесе за апсења низ целиот свет, туку ќе биде клучна и за идните гонења и судења. Нашата цел не е само да ги апсиме осомничените, туку да обезбедиме правдата на крајот да биде задоволена“, заклучи Фагелсбо.
Криминални мрежи вткаени во легалната економија
Наместо да работат како изолирани групи, овие мрежи се потпираа на мрежа од компании во повеќе земји за да ги прикријат пратките со дрога, да ги сокријат сопственичките структури и да перат профит. Компаниите беа користени за олеснување на логистиката, управување со финансиски трансакции и создавање слоеви што ги одделуваа врвните раководители од оперативните активности.
Овој случај одразува поширок тренд во организираниот криминал: Наместо ригидни хиерархиски групи, денешните најопасните криминалци функционираат како флексибилни, меѓусебно поврзани мрежи вткаени во легалната економија. Според најновата проценка на Европол, 86 проценти од најопасните криминални мрежи во ЕУ ги злоупотребуваат легалните деловни структури. Сектори како што се логистиката, градежништвото и недвижностите се особено ранливи.
