Она што требаше да биде финалниот чекор за влез на Бугарија во еврозоната, се претвори во искра за нови масовни немири. Предлог-буџетот за 2026 година, првиот кој земјата го планира во евра, извади илјадници граѓани, синдикалци и претставници на бизнисот пред зградата на Парламентот во Софија.
Главниот револт е насочен кон планот на Министерството за финансии „дупката“ во државната каса да се пополни преку грбот на даночните обврзници, наместо преку кратење на непродуктивните трошоци.
Удар врз џебот на работниците и фирмите
Најспорната точка која ги обедини работниците и работодавачите е најавеното зголемување на осигурителните придонеси за 3 процентни поени. Економистите во Софија предупредуваат дека ова е „мерка на очајот“ за да се задржи буџетскиот дефицит под 3% (услов од Мастрихт), но цената ќе биде висока – намалување на нето платите и зголемување на сивата економија.
Дополнително масло на огнот долеа и најавата за враќање на стапката на ДДВ од 20% за лебот и угостителските услуги. Ресторатерите веќе најавија драстични поскапувања, што кај граѓаните создава страв од „скриена инфлација“ токму пред замената на левот со еврото на 1 јануари 2026.
Легализација на корупцијата?
Освен економски, протестите имаат и силен антикорупциски предзнак. Предлогот за „даночна амнестија“, која овозможува пријавување на неевидентирани пари со плаќање на еднократен данок, опозицијата и демонстрантите го нарекоа „државно перење пари“.
„Додека чесните граѓани плаќаат повисоки даноци, оние што краделе сега ќе бидат амнестирани. Ова не е буџет, ова е грабеж,“ порачуваат демонстрантите, кои веќе втора вечер се судираат со полицијата извикувајќи „Мафија“ и барајќи оставки.
Политичка пат-позиција
Овие протести доаѓаат во време на хронична политичка нестабилност во Бугарија. Со фрагментиран парламент и длабока недоверба меѓу ГЕРБ, ДПС и про-европската опозиција ПП-ДБ, носењето на буџетот стана битка за политички опстанок.
Аналитичарите проценуваат дека доколку владата не попушти пред притисокот на улицата, Бугарија ризикува не само нови предвремени избори, туку и одложување на долгоочекуваниот влез во еврозоната – цел која сега изгледа подалечна од кога било.