Олуите Остен и Було деновиве носат силни ветрови во Велика Британија и Ирска, а нивните имиња повторно го отвораат прашањето зошто метеоролозите на опасните временски појави им даваат човечки имиња. Оваа практика не е само традиција – таа има важна улога во навременото информирање на јавноста, подигнувањето на свеста за опасностите и заштитата на човечките животи.
Именувањето на невремињата има долга историја, а денес процесот се спроведува според утврдени правила. Имињата се избираат внимателно, со цел полесно да се препознаваат опасните временски појави и предупредувањата за нив да стигнат до што поголем број луѓе.
Од светците до имињата предложени од граѓаните
Во минатото, силните бури најчесто биле именувани според светците на чиј ден се случиле или според местата што ги погодиле. Со текот на времето, метеоролошките служби увиделе дека користењето кратки и препознатливи имиња ја олеснува комуникацијата со јавноста.
Систематското именување на ураганите во САД започнало во 1953 година, кога Националната метеоролошка служба почнала да користи женски имиња. Во доцните седумдесетти години системот бил променет, па на листите почнале да се користат и машки и женски имиња.
Денес, за именувањето на атлантските урагани е задолжена Светската метеоролошка организација, додека во Европа функционираат повеќе регионални системи. Метеоролошките служби на Велика Британија, Ирска и Холандија заеднички ги подготвуваат листите за западниот дел на Европа, а во изборот се вклучуваат и предлози од граѓаните.
Слична соработка постои и меѓу други европски држави, кои ги координираат имињата за одредени региони на континентот.
Кога една бура добива име?
Не секое невреме добива свое име. За тоа да се случи, мора да постои сериозна опасност, односно ветровите да достигнат брзина од најмалку 63 километри на час или да биде издадено портокалово или црвено метеоролошко предупредување.
Сепак, постојат исклучоци. Името може да биде доделено и кога е издадено жолто предупредување, доколку се процени дека невремето има потенцијал да предизвика значителни последици.
Имињата се избираат според строги правила. Се избегнуваат оние што тешко се изговараат, можат да предизвикаат забуна или имаат несоодветни значења во различни земји. Исто така, имињата не треба да се поврзуваат со јавни личности или компании.
Сезонски листи и имиња што никогаш повеќе не се користат
Сезоната за именување на бурите во западна Европа започнува во септември и трае до крајот на август следната година. За секоја сезона однапред се подготвува листа со имиња, а граѓаните можат да предлагаат свои идеи.
Според објавените информации, за сезоната 2025/2026 биле доставени околу 50.000 предлози. На листата се нашле имињата Еми, Брам и Чандра, по кои следуваат други имиња доколку се појават нови бури што ги исполнуваат условите за именување.
Посебни правила важат за атлантските урагани. Светската метеоролошка организација користи шест листи со имиња што се повторуваат на секои шест години.
Но, кога некој ураган ќе предизвика катастрофални последици и ќе однесе голем број човечки животи, неговото име може трајно да биде повлечено од употреба, од почит кон жртвите. Така, името Катрина, поврзано со разорниот ураган од 2005 година, повеќе не се користи за нови урагани.
Климатските промени носат нови предизвици
Метеоролозите се соочуваат и со нови предизвици поради промените во временските обрасци и појавата на екстремни временски услови.
Атлантската сезона на урагани во 2020 година била толку активна што биле искористени сите однапред подготвени имиња. Тогаш како дополнителна опција се користел грчкиот алфабет, но подоцна Светската метеоролошка организација одлучила да го напушти тој систем и да воведе дополнителни листи со имиња.
Причината била практична: дел од имињата биле тешки за изговор, а нивната употреба можела да создаде забуна во комуникацијата за опасните временски појави.
Иако именувањето на бурите може да изгледа како едноставна формалност, неговата цел е многу посериозна – јавноста полесно да ги препознава предупредувањата, навреме да ги разбира ризиците и да преземе мерки за заштита.