Поради гасната криза во Европската унија по намалувањето на испораките од Русија, се повеќе членки на Унијата се свртуваат кон јагленот како привремено средство за справување со недостигот и зголемувањето на цените на енергијата.
Сепак, враќањето на јаглен ги поттикна стравувањата дека земјите од Европската унија би можеле да ја искористат гасната криза за да ја одложат зелената транзиција, пренесува Радио Слободна Европа (РСЕ).
Холандија се претвори во јаглен
На 20 јуни, Холандија им се придружи на Германија и Австрија во враќањето на енергијата од јаглен поради енергетската криза предизвикана од руската инвазија на Украина.
Холандската влада соопшти дека ќе ги укине сите ограничувања за електраните со фосилни горива, кои мораа да го ограничат производството на нешто повеќе од една третина од капацитетот. Министерот за клима и енергетика рече дека Холандија „таа одлука ја подготвила со своите европски колеги во изминатите неколку дена“, пренесува Бета.
Берлин и Виена најавија слични мерки ден претходно, бидејќи Москва, соочена со остри санкции поради инвазијата на Украина, ја намалува испораката на гас за Европа.
Јагленот повеќе не е минато
Јагленот, кој долго време се сметаше за гориво од минатото во Европската унија, сега и помага на Европа да го заштити снабдувањето со електрична енергија и да се справи со драматичниот пораст на цените на природниот гас.
Дури и пред руската инвазија на Украина, во четвртиот квартал од 2021 година, според Директоратот за енергетика на ЕУ, електричната енергија на јаглен во Унијата скокнала за 19 отсто во однос на претходната година, повеќе од кој било друг извор на енергија, како што се зголемија тензиите меѓу Русија и Украина пред инвазијата кон крајот на февруари.
Минатата година рускиот гас покрива повеќе од 40 отсто од вкупната потрошувачка на гас во ЕУ, поради што членките сега мора да бараат алтернативни извори на енергија. Русија обезбеди 27 отсто од увозот на нафта во ЕУ и 46 отсто од увозот на јаглен.
Гасна војна
Објавувањето гасна војна на Европската унија од Русија ја загрозува климатската политика на Унијата, како и економијата и политичката стабилност на блокот, вели Политико. Европејците се смрзнуваат ако зимата е студена, додека се заканува рецесија.
Само 40 отсто од нормалното количество гас сега тече по подморскиот гасовод Север-Русија-Германија, што влијае на испораката во Франција, Италија и Австрија, како и во Германија. Рускиот гасен гигант Газпром претходно ги прекина испораките на Полска, Бугарија, Холандија, Финска и Данска, откако енергетските компании во тие земји одбија да го исполнат барањето на Кремљ да го платат гасот во рубли.
Претворањето јаглен во некои земји за обезбедување енергија е симболично незгодно за Европејците кои се свесни за климата, рече Политико, но исто така посочува дека не се очекува ЕУ или нејзините членки да отстапат од напорите за намалување на емисиите на стакленички гасови.
Целосното запирање на испораките на гас од Русија за ЕУ може да доведе до економски пад од 1,7 отсто во еврозоната следната година, предупреди Европската централна банка, предвидувајќи дека економијата на ЕУ ќе закрепне следната година. ;
Од друга страна, Европската централна банка изјави дека руската економија во тоа сценарио ќе влезе во сериозна рецесија со падот што беше забележан по распадот на Советскиот Сојуз.
Енергетска криза
Додека некои членки на ЕУ повторно стартуваат електрани на јаглен, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен вели дека земјите не треба да се откажат од своите долгорочни напори за намалување на употребата на фосилни горива и дека фокусот треба да остане на инвестирање во обновлива енергија во обид за да се избегне енергетската криза, посочува Фајненшл тајмс.
„Мораме да се погрижиме да ја искористиме оваа криза за да продолжиме напред и да не се враќаме на валканите фосилни горива“, рече таа во интервју за британски весник.
Сегашното зголемување на употребата на јаглен, дури и ако е привремено, предизвика загриженост дека европските земји би можеле да ја искористат кризата за да ја одложат транзицијата кон помалку загадувачки алтернативни извори на енергија. Членките на ЕУ се соочуваат со зголемени економски притисоци поради недостигот на енергија, при што референтната цена на гасот за Европа се зголеми за повеќе од 50 отсто минатата недела. Гасот е најмалку шест пати поскап во еврозоната отколку што беше пред пандемијата.
Фон дер Лајен рече дека ЕУ подготвила итни мерки за да одговори на заканата од намалени испораки од Русија, вклучително и заштеда на енергија и давање приоритет на индустриите што произведуваат гас.
Според „Фајненшл тајмс“, ЕУ сака да ги забрза плановите за зголемување на производството од обновливи извори на енергија, додека во исто време бара начини за диверзификација на снабдувањето со гас, како што е увозот на течен природен гас (ЛНГ) од други региони.
Фон дер Лајен го истакна нејзиното неодамнешно патување во источниот Медитеран, надевајќи се дека снабдувањето со гас од морските води на Израел, Кипар и Египет може да обезбеди дополнителен ЛНГ за Европа. Таа, исто така, рече дека производителите како Норвешка и Азербејџан го „интензивирале“ производството со цел да испратат алтернатива на рускиот гас во ЕУ.