Свет

Дали Божиќ е пагански празник?

Дали Божиќ е пагански празник?

Божиќните обичаи се веќе добро познати дури и на оние кои не ги практикуваат. Борови украси, подароци, Дедо Мраз… И сите се поврзани со христијанството.

Сепак, не е толку добро познато дека овие обичаи првично немале апсолутно никаква врска со Божиќ, па дури и со христијанското верување. Религиите често ги преземаат паганските традиции и верувања кои се наоѓаат во некоја област.

Интересно е тоа што Божиќ воопшто не се споменува во целата Библија – а не се слави ниту во раните денови на Црквата како институција. Традицијата за празнување на раѓањето на Исус во црквата била воспоставена дури во IV век.

Датумот беше избран да биде роденден на римскиот бог Митра за време на Сатурналија – фестивал за време на кој се одржуваше пиење, се испраќаа подароци и не се работеше (звучи познато?).

Ваквото усвојување на народни обичаи не е угодно на Бога, бидејќи Библијата на неколку места наведува дека Исус ги презира паганските обичаи и смета дека тие не треба да се практикуваат. Може да се каже дека празнувањето на Божик во денешна смисла се случило од практични причини – се најде начин да се прослави раѓањето на Исус, а оставањето зад себе на старите традиции го намалило отпорот на луѓето кон христијанството и ги доближило до верата. Да почнеме по ред.

новогодишна елка

Се верува дека традицијата на украсување на дрвото првично потекнува од Германија, но низ Европа зимзеленото дрво се користело со векови порано за да се избркаат вештерките и злите духови од куќата – тоа станало поврзано со Божиќ дури во 16 век. Изборот на зимзелена елка за овие цели има смисла – во времето на зимската краткоденица, кога денот е најкраток, симболизира постојан живот и враќање на природата во пролет.

Во Хрватска и меѓу другите словенски народи било вообичаено да се палат новогодишна елка, односно трупец што се внесувал во куќата. Во некои рурални области, како што е далматинската Загора, овој обичај сè уште може да се види.

Интересно е што Библијата со презир зборува за сечењето и украсувањето дрвја, поврзувајќи го со „безбожните“, на пример во делот на пророкот Еремија:

„Бидејќи ужасите на тие народи беа само ништожност, само дрво исечено во шумата, дело на столарски раце, украсени со сребро и злато, прицврстени со шајки и чекани за да не мрдаат“.

Дрвото се поврзува и со создавање на идоли наместо да се поклонува на првобитниот бог, што исто така не му е угодно на Јахве. Според тоа, централниот модерен мотив на Божиќ според Библијата е прилично непожелен.

Имате вест, приказна или проблем? Пишете ни