Африканската чума, која деновиве се шири низ Србија, веќе беше кобна за повеќе од 20.000 свињи. Не се знае кога ќе престане оваа болест, но веќе се најавува дека може да влијае на скокот на цените на свинското месо, кои и онака се недостижни за многу граѓани.
Африканската чума е потврдена на територијата на 32 општини во 13 административни области низ Србија.
Според последните податоци на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство, кај нас се потврдени 1.637 случаи на свинска чума.
Како последица на оваа болест, 979 од нив умреле, додека 19.742 свињи биле еутанизирани.
И пред оваа чума што ја зафати нашата земја, бројот на свињи со години се намалуваше.
Според податоците од декември 2022 година, бројот на свињи бил помал за седум отсто во споредба со претходната година.
Според податоците на Републичкиот завод за статистика, во однос на десетгодишниот просек (2012-2021), вкупниот број на свињи е помал за 11,9 отсто.
На крајот на 2020 година, според истите податоци, во Србија имало вкупно 2.983.000 свињи, на крајот на 2021 година имало 2.868.000 свињи, а на крајот на претходната година тој број бил 2.667.000 свињи.
Според овие бројки, процентот на изгубени свињи како последица на африканската чума, која моментално владее кај нас, претставува околу 0,8 отсто од вкупниот број свињи во Србија.
Агроекономистот Милан Простран за Данас вели дека свинската чума има ограничен сообраќај и дека свињите се евтанизираат поради тоа, но дека тоа е она што најмногу ги загрижува „луѓето од саемот“.
„Инаку, во овој период од годината, кога има бројни фестивали и манифестации низ Србија, најактивни се ростерите, а во тој период и во нормални ситуации се зголемени цените за печење свињи“, објаснува тој.
Простран нагласува дека луѓето во Србија генерално имаат скромна куповна моќ.
„Цените на свинското месо во малопродажба веќе го достигнаа плафонот, свинско нога денеска е веќе 800 или 900 динари. Мислам дека нема да има сериозно поскапување, затоа што ако има зголемен колење на здрави свињи поради африканска чума, ќе има само зголемена понуда. Поради тоа може да се намалат и цените“, смета нашиот соговорник.
Тој објаснува дека граѓаните на Србија повеќе од 20 години се во криза со потрошувачката на месо.
„Пред се поради сточарската криза, но и поради кризата со куповната моќ. Ако така се зголеми понудата, кому ќе го продадат тоа месо ако е мала куповната моќ“, прашува Простран.
Како што наведува, нашето општество од 65 килограми вкупна потрошувачка на месо по човек во деведесеттите години на минатиот век паднало на 42 килограми, а, додава, веќе подолго време е во потрошувачка криза.
Простран смета дека има многу причини зошто цените не треба да се зголемуваат, бидејќи тие веќе го достигнале својот максимум.
Исто така, тој наведува дека најавата за скок на цените создала психолошка побарувачка кај многумина и сега купуваат месо и складираат залихи.
„Нема потреба да се создава паника, но кога нешто ќе оди во етерот од кланичката индустрија и трговците, тогаш тоа ја буди таа психолошка побарувачка кај граѓаните“, смета Простран.
Тој укажува на уште еден потенцијален проблем.
„Многу луѓе ќе избегнуваат консумирање свинско месо токму поради свинската чума. Залудно некој ги убедува дека месото е здраво, но тоа е во човечката психологија“, вели нашиот соговорник.
Агроекономскиот аналитичар Воислав Станковиќ за Данас вели дека сега дојдовме во ситуација да немаме месо ниту за домашни потреби и дека цените на месото се екстремно високи.
Тој смета дека во сегашната ситуација не е сигурен дали ќе поскапат свинското месо, но многу реални изгледаат некои најави дека цената на свинското месо за килограм ќе надмине 1.000 динари до крајот на оваа година.
Станковиќ додава и дека потрошувачите ја губат довербата во надлежните служби, особено поради последните случувања поврзани со африканската чума.
„Потрошувачката на свинско месо на домашниот пазар е намалена и сега постои голем ризик на домашниот пазар и производството уште повеќе ќе се намали“, вели нашиот соговорник.
Тој нагласува дека институциите не биле подготвени за африканската чума.
„Не сме во ситуација да организираме ниту оптимален начин за заштита на добитокот, животната средина, па дури и самите луѓе“, посочува Станковиќ.
Нашиот соговорник посочува дека тоа е знак дека мора да се работи на преструктуирање на домашното земјоделство.
„Ситуацијата е алармантна и без некоја сомнителна проценка на ситуацијата и формирање стратегија за развој на земјоделството и прехранбената индустрија, Србија не може да го врати своето земјоделство“, нагласува Станковиќ.