Преглед на новите законски измени во студентскиот стандард
Собранието по скратена постапка ги изгласа измените на Законот за студентски стандард, предложени од група пратенички на ВМРО-ДПМНЕ. Новите законски решенија воведуваат значителни промени во начинот на финансирање на студентското сместување и распределбата на стипендиите.
Реорганизација и поскапување на студентските домови
Со новиот закон се воведува категоризација на студентските домови во два типа:
- Тип 1: Енергетски ефикасни и реконструирани објекти.
- Тип 2: Постојни, односно нереновирани студентски домови.
Промени во партиципацијата на трошоците
Министерството за образование го менува моделот на финансирање на сместувањето и исхраната:
- За домовите од Тип 1, државата ќе покрива само до 40% од трошоците (наместо досегашните 50%).
- За домовите од Тип 2, партиципацијата останува до 50%.
Ова значи дека студентите во реновираните домови ќе плаќаат повисоки цени, кои ќе се утврдуваат според „реалните трошоци“. Постои страв од создавање „двокласен систем“, каде што подобрите услови ќе бидат достапни само за оние со подлабок џеб.
Редефинирање на системот за стипендирање
Измените го менуваат и соодносот на доделување на државните стипендии:
- Социјални категории: Квотата се намалува од 49% на 40% (иако сега се вклучени и студенти со ретки болести и попреченост).
- Стратешки интереси: 35% од стипендиите се наменети за студиски програми од стратешки интерес.
- Успех: 25% се резервирани за студенти со особен успех во учењето.
Укинување на надоместоците за приватно сместување и превоз
Со новиот закон се бришат одредбите донесени за време на ковид-кризата. Студентите кои нема да добијат место во дом повеќе нема да имаат законско право на месечен надоместок до 6.000 денари за приватно сместување или меѓуградски превоз.
Фискални импликации
Иако во образложението се тврди дека законот нема дополнителни фискални импликации врз Буџетот, постојат критики дека државата постепено ја намалува својата поддршка и го префрла финансискиот товар директно врз студентите и нивните семејства.