Франција се соочува со последиците од еден од најнасилните протестни денови во последните години. Демонстрациите поради високите трошоци за живот и влошувањето на јавните услуги во саботата прераснаа во насилни судири, при што еден демонстрант починал, стотици полицајци биле повредени, а речиси 1.800 лица биле приведени.
Протестите се одржаа во повеќе градови низ земјата, а дел од демонстрантите запалија градски објекти, ограбуваа продавници и оштетија згради со графити. Во Лимож беше запалена зградата на градското собрание, додека во повеќе градови насилни групи се судрија со полицијата.
Еден демонстрант починал од срцев удар во Париз, каде што полицијата привела 855 лица. Според францускиот министер за внатрешни работи, низ целата земја биле приведени околу 1.800 лица, а повеќе од 500 полицајци биле повредени.
Повеќе од половина милион луѓе учествувале во протестните маршеви во бројни градови. Со тоа, едномесечното студентско движење се поврзало со поширокото незадоволство на граѓаните поради растот на животните трошоци и падот на квалитетот на јавните услуги.
Насилството се прошири во повеќе градови
Додека голем број граѓани протестирале мирно, дел од демонстрантите нападнале јавни објекти, ограбувале луксузни бутици и супермаркети и се пресметувале со полицијата.
Во Лимож беше запалено градското собрание, во Марсеј демонстранти облечени во црно влегле во зградата на градската управа и ја испишале со анархистички графити, а во Лион бил запален градскиот туристички центар.
Во делови од Париз сцените потсетувале на воена зона. Демонстрантите блокирале улици, кршеле излози на банки и продавници, а биле ограбени и бутици и продавница на мобилниот оператор СФР. Во текот на денот биле подметнати пожари во кои изгореле повеќе автомобили.
Полицијата употребила солзавец во обид да ги растера насобраните групи. Дел од демонстрантите носеле црна облека, капуљачи, маски и заштитни очила.
Владата најави одговорност за насилството
Францускиот премиер Себастијан Лекорну порача дека владата нема да дозволи насилството да ја заплаши државата. Тој за немирите ги обвини ултралевичарските групи и криминалците, во период кога земјата се приближува кон претседателските избори следната година.
„Нема да дозволиме да нè заплашат. Никој нема да ја наметне својата политичка агенда преку насилство“, порача Лекорну во објава на платформата Икс.
Министерот за внатрешни работи Лоран Нуњез соопшти дека на протестите низ Франција учествувале околу 550.000 луѓе. Синдикатот ЦЖТ, пак, проценил дека бројот на демонстранти достигнал 800.000.
Претседателот Емануел Макрон најави дека сторителите на нападите ќе бидат кривично гонети и казнети.
„Сите ќе бидеме обединети против оние што шират хаос, чија единствена цел е да ги поткопаат нашите институции и да ги спречат оние што мирно ги изразуваат своите барања“, напиша Макрон.
Протести и во Белгија, Португалија и Италија
Незадоволството поради високите трошоци за живот се прошири и во други европски земји.
Во Брисел протестираа неколку стотици, главно млади луѓе, а дел од нив се судрија со полицијата. Студентските организации протестираат против растот на трошоците за образование и реформите за кои стравуваат дека ќе го направат високото образование помалку достапно.
Во Лисабон десетици илјади луѓе излегоа на улиците по неколкудневни немири, барајќи решенија за високите цени на становите и животните трошоци. Цените на недвижностите во Португалија се удвоиле од 2017 година, продлабочувајќи ја кризата со достапноста на домувањето.
Во Милано, протестот против високите животни трошоци прерасна во немири. Полицијата употребила солзавец за да ги растера демонстрантите од централниот плоштад пред катедралата.
Во Болоња, полицијата употребила водени топови, а седум лица биле уапсени откако и таму протестот прераснал во насилство, објави италијанската новинска агенција АНСА.
Во Албанија, демонстрантите повторно излегоа на улиците поради обвинувањата за корупција во владата, недостигот од работни места и лошите услови во образованието.
Незадоволството започна во училиштата
Протестите во Франција започнале минатиот месец во средните училишта во северните предградија на Париз, каде што незадоволството поради недостигот од наставници и лошите услови во образовните објекти прераснало во пошироко движење против нееднаквоста, јавните расходи и падот на животниот стандард.
Демонстрантите велат дека мнозинството учесници протестирале мирно, а насилството го припишуваат на групи кои намерно предизвикувале штета и судири со полицијата.
„Протестираме затоа што животот е прескап, горивото е прескапо и затоа што средношколците низ земјата се напаѓани само затоа што бараат повеќе наставници и пристојни услови за учење“, изјавила 19-годишната демонстрантка Лола во Париз.
Критики за полициското постапување
Француската полиција се соочи со критики поради повредувањето на демонстранти, меѓу кои и тинејџер кој останал без дланка откако подигнал шок-бомба. Телото надлежно за надзор на полициското постапување истражува најмалку дваесетина наводи за полициско насилство.
Од друга страна, полицискиот синдикат УНСА објави снимки на кои, според нив, се гледа како групи луѓе напаѓаат полициски возила со палки и тули. Синдикатот предупреди дека полициските сили се на работ на издржливоста.
Италијанската премиерка Џорџа Мелони, во пресрет на изборите следната година, го осуди насилството и порача дека правото на протест не подразбира уништување на градовите.
„Протестот е право, но претворањето на нашите градови во боишта не е“, напиша Мелони на платформата Икс.
Во Милано, полицијата интервенирала и во луксузниот трговски премин „Галерија Виторио Емануеле Втори“, во близина на катедралата, откако дел од демонстрантите се одвоиле од главната протестна поворка. Според италијанските медиуми, во судирите имало повредени и приведени лица.
Франција влегува во завршната фаза од претседателскиот мандат на Макрон, соочена со политичка нестабилност, економски притисоци и растечко незадоволство поради трошоците за живот и состојбата на јавните услуги.