Смртта на 32-годишниот Кристијан Јосип Периш во психијатриската болница „Свети Иван“ во загрепската населба Јанкомир ја потресе хрватската јавност. Снимките од болничкиот видеонадзор откриле вознемирувачки детали за постапувањето на медицинскиот персонал кон пациент кој бил врзан за кревет, а случајот резултираше со кривична истрага против четворица медицински техничари, осомничени за тешко убиство.
Периш, поранешен атлетичар, дипломиран кинезиолог и спортски тренер, починал на 21 октомври 2026 година, само неколку часа откако бил примен во психијатриската установа.
Што се случувало во болницата?
Според хронологијата објавена во хрватските медиуми, семејството на Периш на 21 октомври побарало помош поради неговата вознемирена состојба. Околу 14 часот била повикана полиција, а кратко потоа и итна медицинска помош, со која тој доброволно заминал во психијатриската болница.
Полициските службеници кои пристигнале во болницата околу 15:20 часот го затекнале како мирно седи на клупа. Според полициските информации пренесени од хрватските медиуми, тој не покажувал агресивно однесување.
Неколку часа подоцна, околу 17 часот, полицијата повторно пристигнала во установата, каде што Периш веќе бил врзан за болнички кревет.
Околу 20 часот се случила интервенцијата што завршила со неговата смрт.
Осум минути насилство забележани на камера
Хрватскиот „Јутарњи лист“, кој имал увид во снимката од надзорната камера во болничката соба, објави дека Периш бил изложен на грубо физичко постапување додека неговите раце и нозе биле фиксирани со ремени.
Според описот на снимката, медицински техничар му ставил перница преку лицето и главата, додека други вработени го притискале неговото тело. Во одредени моменти персоналот вршел притисок со колена врз градниот кош и пределот на вратот, а биле забележани и удари.
Перницата, според медиумските информации, била притискана врз главата на пациентот повеќе од осум минути.
Во просторијата во различни моменти се наоѓале повеќе медицински работници, меѓу кои и лекарка и медицински сестри. На снимката се гледа и давање инјекција.
Кога вработените забележале дека Периш повеќе не реагира, започнале со реанимација, но обидите да му го спасат животот биле неуспешни.
Обдукцијата открила повеќебројни повреди
Прелиминарните информации од обдукцијата покажале повеќебројни повреди на телото на починатиот, меѓу кои скршени ребра, повреда на градната коска и отоци на белите дробови и мозокот.
Овие наоди дополнително ги засилиле сомневањата за употреба на прекумерна физичка сила.
Конечната причина за смртта сè уште е предмет на утврдување во рамките на истрагата.
Четворица осомничени, определен истражен притвор
Хрватската полиција поднела кривична пријава против четворица медицински техничари поради сомнение за тешко убиство.
Судот им определил истражен притвор, меѓу другото поради опасност од влијание врз сведоци, повторување на кривичното дело и особено тешките околности на случајот.
Болницата им врачила вонредни откази од работа.
И покрај сериозноста на обвинувањата, кривичната одговорност на осомничените допрва треба да биде утврдена во судска постапка.
Семејството побарало истрага само два дена по смртта
Семејството на Периш, преку адвокатот Леон Зрниќ, уште на 23 октомври поднело кривична пријава и побарало да бидат зачувани снимките од болничкиот видеонадзор.
Според адвокатот, на телото на Периш биле забележани повреди кои предизвикале сомневање во околностите под кои починал.
Семејството ги оспорило и информациите дека Периш бил агресивен или дека имал проблеми со зависност од наркотични средства.
Адвокатот побарал да се утврди како бил третиран пациентот, кој одлучил да биде физички ограничен и дали биле почитувани медицинските процедури.
Болницата доцнела со пријавувањето на смртта
Дополнителни реакции предизвикал и начинот на кој раководството на болницата го пријавило случајот.
Иако Периш починал на 21 октомври, раководството на болницата официјално го известило хрватското Министерство за здравство дури на 7 ноември.
Министерката за здравство Ирена Хрстиќ потврди дека здравствената инспекција претходно примила претставка од адвокатот на семејството, а надлежните институции побарале да се утврди зошто болницата не ја исполнила навреме обврската за известување.
Полицијата ја презела снимката од видеонадзорот на 6 ноември, повеќе од две недели по смртта на пациентот.
Хрватското Министерство за здравство најостро го осуди постапувањето кон врзаниот пациент, оценувајќи дека ваквите сцени претставуваат недозволиво нарушување на човечкото достоинство и основните принципи на медицинската етика.
Случајот отвори сериозни прашања за психијатриските установи
По апсењето на медицинските техничари, дел од нивните колеги се собрале пред болницата, посочувајќи дека здравствените работници секојдневно се соочуваат со безбедносни ризици при работа со пациенти во акутни психијатриски состојби.
Истовремено, организациите за заштита на менталното здравје побарале истрагата да не запре само кај четворицата осомничени, туку да се испита и евентуалната одговорност на други лица и на болничкото раководство.
Поставени се прашања кој го одобрил физичкото ограничување на Периш, кој го надгледувал неговото спроведување и дали медицинскиот персонал постапувал во согласност со законските и стручните правила.
Случајот предизвика поширока дебата во Хрватска за заштитата на пациентите, примената на мерките за физичко ограничување и надзорот врз работата на психијатриските установи.
Истрагата продолжува, а пред надлежните институции останува најважното прашање – како 32-годишен човек, кој во болницата дошол за да добие медицинска помош, го загубил животот додека бил под грижа на здравствените работници.