Во дебатното гостување во емисијата „Ноќно студио“ на 4ТВ, Суарет Алиша од Коалицијата „Менуваме“ ја отвори суштинската дебата за правното признавање на лицата со попреченост. Неговата порака е јасна: заедницата бара итни уставни измени со кои ќе се стави крај на третманот на овие граѓани како „медицински случаи“ и ќе им се гарантира достоинство преку највисокиот правен акт.
Уставот како единствена цврста гаранција
Алиша откри дека веќе е инициран разговор со претседателката Силјановска-Давкова за редефинирање на статусот на лицата со попреченост во Уставот. Главниот аргумент е дека оваа заедница има јасни идентитетски карактеристики кои ја прават специфична.
- Јазично и културно обележје: Брајовото писмо кај слепите и знаковниот јазик кај лицата со оштетен слух се темели врз кои треба да се заснова уставното признавање.
- Правна сигурност: „Конвенциите не се секогаш задолжителни за државата. Само со влез во Уставот нашите права стануваат загарантирани, а не оставени на милост и немилост на меѓународни документи кои често остануваат само на хартија“, објаснува Алиша.
Иницијатива за посебен Народен правобранител
Влезот во Уставот, според Коалицијата „Менуваме“, би бил пресвртница која ќе овозможи формирање на Народен правобранител за лица со попреченост. Клучниот услов е оваа функција да ја извршува лице кое и самото се соочува со попреченост.
„Сегашните оддели во канцеларијата на Народниот правобранител не ги разбираат нашите реални животни опасности. Ни треба некој што знае колку е страшно кога слепо лице во маркет, поради недостиг на аудио-декларација, наместо шампон може да купи солна киселина“, дециден е Алиша.
Потсетник до државата: „Ние памтиме и не отстапуваме“
Алиша потсети дека уште во 2017 година Обединетите нации упатиле јасни препораки до државниот врв за уставно дефинирање на оваа категорија граѓани, но процесот е во стагнација речиси една деценија. Тој испрати остра критика до сите кои ги потценуваат интелектуалните капацитети на оваа заедница.
„Во 21 век сè уште нè третираат како да не сме здраворазумни. Ние многу добро памтиме што ни е ветено. Ова е наша татковина и нема да престанеме да се бориме сè додека не го добиеме заслуженото место во Уставот“, заклучи тој во интервјуто за 4ТВ.
