Светот конечно се согласи за долгорочен план за ограничување на емисиите на јаглерод од воздухопловната индустрија. На состанокот во Монтреал, Меѓународната организација за цивилно воздухопловство (ICAO) се обврза да ја поддржи амбициозната цел за нула нето емисии во воздухопловството до 2050 година, пишува Би-Би-Си.
Планот, кој многумина го сметаат за компромис, беше прифатен од 193-те земји-членки на ICAO. Сепак, активистите велат дека договорот е слаб и не е правно обврзувачки.
„2,5% од глобалните емисии на јаглерод“
Воздухопловната индустрија придонесува со околу 2,5% од глобалните емисии на јаглерод, но научниците веруваат дека има многу поголемо влијание врз климатските промени отколку што сугерира таа бројка.
Ова се должи на многуте ефекти од летот, вклучувајќи ги и височините на кои летаат авионите и ефектот на контраилата на водена пареа произведени од моторите.
Иако не е глобален регулатор на воздухопловната индустрија, ICAO е тело на Обединетите нации кое ја промовира соработката меѓу земјите-членки на полето на воздушниот транспорт. Не може да им наметнува правила на земјите, но националните влади обично го почитуваат она што е договорено на состаноците на ICAO.
Веќе неколку години, авиоиндустријата е под зголемен притисок од потрошувачите и научниците да се обидат да најдат начини за намалување на емисиите на јаглерод од воздушниот сообраќај, но со ограничен успех.
На тригодишното собрание на ICAO во Монтреал, земјите-членки конечно се согласија да ја поддржат целта за нето нула емисии до 2050 година, и покрај незадоволството на Кина и Русија.
Обединетото Кралство беше една од првите земји што ги вклучи емисиите од воздухопловството во своите климатски цели за 2021 година и помогна во формирањето на Меѓународната авијациска коалиција за климатски амбиции на COP26. Тие се меѓу 56-те земји кои се залагаат за амбициозен договор во Монтреал.
„Оваа недела, членовите на Меѓународната организација за цивилно воздухопловство се согласија за колективна цел за нето-нула емисии во меѓународната авијација до 2050 година – историска пресвртница не само за иднината на летањето, туку и за пошироката меѓународна посветеност за постигнување нето-нула емисии“, рече министерката за транспорт Ане-Мари Тревелјан.
„Ова е резултат на долгогодишната неуморна работа на ОК и нејзините партнери да го водат светот кон чиста иднина за сите“, додаде таа.
Скептицизам на оваа тема
Екологистите, сепак, имаат сериозни резерви за договорените резолуции.
„Не треба да бидете измамени со резултатите од овој состанок. Тоа нема да го реши проблемот со авијацијата“, рече Џо Дарден од кампањата за транспорт и животна средина.
„Единствениот начин на кој ќе го решиме е да престанеме да гориме керозин. Начинот на кој ќе престанеме да согоруваме керозин е со поефикасно одредување на цените на керозинот и инвестирање во алтернативни решенија“, додаде тој.
На состанокот, страните се согласија и за измените на шемата, која ќе се занимава со голем дел од идните емисии на авиокомпаниите преку систем на отфрлање на јаглеродот. Неутрализирањето е процес каде компаниите или поединците купуваат кредити за јаглерод за да ги отстранат емисиите на јаглерод од активности како што се летање, додава британското издание.
ICAO веќе се согласи авиокомпаниите да ја користат шемата за поместување и намалување на јаглеродот во меѓународната авијација (CORSIA). Според шемата, авиокомпаниите ќе договорат базна година и сите идни емисии над нивото на тој период ќе треба да се надоместат.
Тие првично планираа да го искористат просекот на емисиите од летовите во 2019 и 2020 година, но почетокот на пандемијата COVID предизвика брз пад на воздушниот сообраќај.
По дискусиите во Монтреал, прагот сега е подигнат на 85% од емисиите на јаглерод во 2019 година, овозможувајќи повисоко ниво на загадување со јаглерод диоксид пред авиокомпаниите да мора да купуваат надоместоци. Во претходната анализа, учесниците во кампањата открија дека CORSIA ќе додаде само 2,40 евра на цената на долгите летови во 2030 година за да ги надомести емисиите на патниците.
Тие сега велат дека шемата договорена во Монтреал ќе покрие само 22 отсто од идните емисии во 2030 година.
„Позелени горива“
Додека учесниците во кампањата беа задоволни од изгледите за ниска основна линија што ќе ги принуди авиокомпаниите да надоместат многу повеќе од нивните емисии, индустријата беше огорчена.
Поддржувачите на договорот веруваат дека, покрај компензацијата, авиокомпаниите ќе го забрзаат развојот на поеколошки авионски горива и други технички подобрувања за да ги декарбонизираат летовите.