Во средата (1-ви јуни) во Данска беа отворени гласачките места за да се одлучи дали да се откаже од 30-годишното исклучување на земјата од заедничката одбранбена политика на Европската унија (ЕУ).
Референдумот е најнов пример за европските земји кои бараат поблиски одбранбени врски со сојузниците како одговор на руската инвазија на Украина. Данскиот референдум доаѓа по историските потези на Шведска и Финска за влез во НАТО.
Право на глас на референдумот имаат околу 4,2 милиони дански гласачи. Анкетите покажуваат поддршка за околу 40 отсто.
„Светот се менува, и тоа не на добар начин. Треба да застанеме заедно и да ја зајакнеме соработката што ја зајакнува нашата безбедност“, рече Јакоб Елеман-Јенсен, лидер на опозициската Либерална партија.
Последните анкети покажуваат дека околу 20 отсто од гласачите остануваат неопределени по ова прашање.
Пристапувањето на Данска во одбранбената политика на ЕУ ќе има релативно скромно влијание врз европската безбедносна архитектура, особено во споредба со приемот на Шведска и Финска во НАТО. Но, Кристин Нисен, истражувач во данскиот институт за меѓународни студии, рече дека двата потези се „дел од истата приказна“ и ќе ја зајакнат воената соработка на континентот во Украина, разурнат од војна.
Главниот ефект од напуштањето на сегашниот пристап би бил тоа што данските функционери би можеле да останат во просторијата кога колегите од ЕУ разговараат за одбранбените прашања, а данските сили би можеле да учествуваат во воените операции на ЕУ.
Еден од основачите на НАТО, Данска застана на страната на напорите на ЕУ за изградба на заедничка безбедносна и одбранбена политика паралелно со трансатлантската алијанса на НАТО. Тоа беше едно од четирите исклучувања на кои Данците инсистираа пред усвојувањето на Договорот за ЕУ од Мастрихт, кој ги постави темелите на политичката и економската унија.
Откажувањето значи дека Данска не учествувала во дискусиите на ЕУ за одбранбената политика, нејзиниот развој и стекнување воени капацитети и заедничките воени операции, како оние во Африка и Босна и Херцеговина.
На референдумот во 1993 година, Данска се откажа и од соработката во правосудството и внатрешните работи на ЕУ, заедничката валута и државјанството. Откажувањето од државјанството, во кое се вели дека европското државјанство нема да го замени националното државјанство, оттогаш стана ирелевантно бидејќи други членки подоцна го зазедоа истиот став.
Во 2000 година, данските гласачи решија да останат надвор од еврозоната, а 15 години подоцна гласаа за задржување на ослободувањето за правда и внатрешни работи.