Реномираната агенција за кредитен рејтинг „Фич“ (Fitch Ratings) го потврди рејтингот на Северна Македонија на ниво „BB+“ со стабилен изглед. Агенцијата нотира дека земјата останува посветена на евроинтеграциите, но предупредува дека „мешаниот напредок“ во структурните реформи носи ризик од доцнење во исплатата на европските фондови.
Во најновиот извештај објавен вчера (17 декември 2025), „Фич“ оценува дека нерамномерниот напредок не значи дека властите се откажале од ЕУ, туку дека доцнењата се главно резултат на административни и технички ограничувања, а во одредени случаи и на домашни политички пречки, како што е формалното признавање на статусот на бугарското малцинство.
Изгубени 122 милиони евра поради слаб капацитет
Еден од најзагрижувачките податоци во извештајот е неможноста на државата да ги апсорбира достапните средства.
„Ограничените капацитети резултираа со кумулативно губење (de-commitment) на 122 милиони евра од ЕУ фондовите во периодот 2022-2024 година во рамките на еден од инструментите за претпристапна помош. Ова претставува 20% од вкупната алокација“, предупредува „Фич“.
Во однос на Планот за раст, на земјата и се доделени 750,4 милиони евра. Заклучно со декември 2025 година, Македонија има примено 76,4 милиони евра (што е 71% од побараните средства во таа транша), а следното барање ќе го поднесе во јануари 2026 година.
Економијата расте, но реформите доцнат
И покрај неизвесноста околу европските пари, економските изгледи се оценети како стабилни.
- БДП: Реалниот раст на БДП се очекува да достигне 3,5% за целата 2025 година, со прогноза за просечен раст од 3,4% во 2026-2027 година.
- Инвестиции: „Фич“ го нотира договорот за инвестиции со Обединетото Кралство потпишан во мај 2025, вреден 6 милијарди евра (36% од БДП), чија реализација може значително да го подобри среднорочниот раст.
Сепак, Агенцијата нотира доцнење во клучни закони:
- Законот за буџети (OBL): Неговата целосна имплементација е одложена најмалку до 2027 година.
- Јавни финансии: Идентификувани се доцнења кај законите за јавно-приватно партнерство, државна ревизија и навремениот поврат на ДДВ.
Светли точки: СЕПА и Фискален совет
Како позитивни чекори се издвоени формирањето на Фискалниот совет и влезот во Единствената област за плаќања во евра (SEPA) во март 2025 година. ЕУ, исто така, препознала напредок во владеењето на правото, судските реформи и независноста на централната банка.
„Фич“ заклучува дека навременото отклучување на фондовите на ЕУ е клучно за поттикнување на инвестициите и проширување на приходната база, со цел да се намали буџетскиот дефицит под 3% од БДП до 2029 година.
