Православните верници во Македонија денеска го слават празникот посветен на браќата Свети Козма и Дамјан, односно ги слават Светите лекари – заштитниците на лекарската професија.
Според преданието, светителите помагале и лекувале без да бараат ништо за возврат „за придобивка и збогатување, туку заради Бога“, па во народот се познати како светители Бесребреница.
– Светите Козма и Дамјан, браќа по тело, домородци од Азија, посеаја добри дела, па од Бога примија дар на исцеление и дадоа здравје и на душите и на телата, исцелувајќи ја секоја слабост и секоја слабост, напиша владиката.
Забележано е и дека Козма „луто ѝ се замерил на Дамјана кога зел три јајца од Паладија, жена која била излечена од тешка болест, па дури и побарал да не биде погребан до брат му по неговата смрт“. Светците беа погребани еден до друг во градот Фереману. Светите Козма и Дамјан, во народот познати како Свети Врачи, се претставени на икони и фрески во средновековна облека, со ковчези во кои носеле лекови.
Молитва
Кон вас, светите сребреници и чудотворци Козма и Дамјане, како брзи помошници и топли застапници за нашето спасение, клекнувајќи ги колена, се приближуваме и, поклонувајќи се, горливо викаме: не презирај ги молитвите на нас грешните и слабите, кои паднавме во многу беззаконија и секој ден и понекогаш грешиме. Моли Господа да ни ја подари нам, Неговите недостојни слуги, Неговата голема и изобилна милост.
Избави нè од сите страдања и болести, зашто од нашиот Господ и Спасител Исус Христос ја примивте изобилната благодат на исцелување, заради цврстата вера, бесплатното лекување и вашето мачеништво. Слушајте нè што се молиме и со вашето богоугодно застапништво, молете Му се на Христа Бога за православните управители за здравје, благосостојба, спасение, победа над непријателите и Божји благослов.
Тие се слават двапати годишно
Еден од најпознатите фрески со ликовите на светите Козма и Дамјан се наоѓа во Пеќската патријаршија, над саркофагот на архиепископот Данило Втори. Според канонот на МПЦ, светите Козма и Дамјан, во народот познати како Свети исцелители, се празнуваат двапати годишно – на 14 јули кога почина Козма и на 14 ноември, денот на смртта на Дамјан.
Во календарот Свети Козма и Дамјан, односно Светите лекари не се напишани со црвени букви и постот не е задолжителен. Меѓу народот постои верување дека на овој празник треба да се каже молитва за исцелување, но и дека не е добро да се работи тешка физичка работа и дека не треба да се излегува од дома доколку е апсолутно неопходно.
Како што Козма и Дамјан цел живот ги лекувале болните, постои верување дека на овој ден треба да се каже молитва за исцелување. Оваа молитва треба да се чита почнувајќи од денес, 40 дена по ред, и ќе бидете здрави колку што верувате дека може да ви помогне.
