И во Србија некогаш се славело Божиќ на 25 декември: Еве кога и зошто се се променило!

Србија од пред еден век беше сосема поинаква земја од оваа што ја знаеме денес – луѓето живееја поскромно, зборуваа за одамна заборавени теми и луѓе, се почитуваа некои други обичаи…

Сепак, Божиќ отсекогаш бил централниот настан на сезоната за верниците. Единствената разлика беше во тоа што, според официјалниот календар на државата, не се славеше на 7 јануари, туку на 25 декември.

Србите пред Втората светска војна не се грижеа многу за Нова година. Навистина, беше познат, на некои места се славеше, но беше во сенка на многу поважен, централен настан на сезоната – Божиќ.

За тоа најдобро сведочат весниците од пред еден век, кои на 1 јануари срамежливо го спомнуваат фактот дека само што дојде „новата година“, никогаш на насловна туку тек на 4-та-5-та страница. Не се зборува за „новогодишна ноќ“ без која денес не може да се замисли овој празник.

Имаше уште една разлика во однос на денешното време – пред Првата светска војна државата и црквата го броеле времето според истиот јулијански календар, па така Божиќ се празнувал исклучиво на 25 декември.

За овој празник се печатеа специјални броеви на весници за следните 2-3 дена, полни со честитки, празнични огласи и огласи за можни подароци, а печатот најчесто не излегуваше на 25 и 26 декември. Во овие празнични изданија, кралот и патријархот на народот му го честитаа Божиќ, а имаше и најави на видни граѓани на кои им упатуваа најубави желби на своите колеги и пријатели.

Воведувањето на новиот, Грегоријански календар се случи веднаш по Првата светска војна, во 1919 година, па оваа година стана првата кога Новата година се славеше во Србија пред Божиќ. Ова опстојува до ден-денес.

Судејќи според насловите на весниците и огласите од тоа време, ова предизвика прилично голема конфузија. Некаде околу тоа време зачестуваат новогодишните празнувања, додека Божиќ сè уште се споменува, но посрамежливо. Но, 13-дневните разлики предизвикани од замената на календарот останаа „проблем“ до ден денес.