Австралиските граѓани од денеска за првпат во историјата имаат можност на официјалниот попис на населението да се изјаснат за својата сексуална ориентација и родов идентитет. Со овој чекор, на граѓаните им се овозможува да наведат дали се идентификуваат со род различен од оној што им е запишан при раѓањето.
Низ целата земја започна дистрибуцијата на пописниот прашалник со вкупно 66 прашања, што е воедно и прв попис под раководство на актуелната влада на Лабуристичката партија.
Факултативни прашања и понудени опции
Новите прашања не се задолжителни и се наменети исклучиво за лица постари од 16 години. Граѓаните ги имаат следниве опции:
- За сексуална ориентација: хетеросексуална, геј или лезбејска, бисексуална, „не знам“, „не сакам да одговорам“ или можност за внесување слободен текст.
- За родов идентитет: маж, жена, небинарна личност, „не сакам да одговорам“ или друг термин по сопствен избор.
Покрај овие две нови прашања, единствено уште прашањето за религиската припадност — кое е дел од пописот уште од 1911 година — има статус на незадолжително.
Од политички притисок до конечна одлука
Вклучувањето на овие теми беше дел од предизборните ветувања на лабуристите во 2022 година. Сепак, владата на премиерот Ентони Албанезе во 2024 година првично се откажа од нив со образложение дека се „поларизирачки“ и дека сака да избегне дебати што предизвикуваат поделби во општеството.
По бранот остри реакции од ЛГБТК+ активистите и притисокот од самите пратеници во владејачкото мнозинство, владата ја промени одлуката и ги врати прашањата во прашалникот.
„При јавните консултации утврдивме висок интерес за оваа тема. За еден дел од населението собирањето на овие податоци е од исклучителна важност, додека за други тоа се премногу лични информации што не сакаат да ги споделат“, изјави главниот статистичар на Австралиското биро за статистика (АБС), Дејвид Груен.
Дигитализација и законски обврски
Австралиското биро за статистика очекува дека дури 85% од одговорите ќе бидат доставени онлајн, што е зголемување во споредба со 2021 година (80%). За граѓаните на кои им е потребна помош, обезбедени се хартиени обрасци, а ангажирани се и теренски работници за поддршка на бездомниците и жителите во оддалечените рурални средини.
- Парични казни: Учеството во пописот е законска обврска. Оние кои ќе одбијат да се попишат се соочуваат со казна до 364 австралиски долари дневно.
- Одзив: До утрово веќе се пристигнати над 5 милиони обрасци од вкупно очекуваните 11 милиони домаќинства.