Израел и Иран се во „тивка војна“ веќе неколку децении, но од почетокот на месецот работите ескалираа така што сега не е реткост да испраќаат дронови и проектили еден на друг. Серија одмазднички напади од Иран и Израел започнаа на почетокот на април. Израел изврши напад врз иранската провинција Исфахан во централниот дел на Иран во петокот наутро, на 19 април, објавија американските власти. Самиот Израел не го потврди нападот, додека Техеран го минимизира неговиот опсег, наведувајќи дека експлозиите што се случиле во тоа време биле резултат на работата на системот за противвоздушна одбрана.
Како започна серијата одмазднички напади?
Прв напад – 2 април, Сирија
Серијата напади започнува со убиството на иранскиот генерал Мохамад Реза Захеди, еден од врвните команданти на силите Кудс, Корпусот на револуционерната гарда (ИРГЦ). Захеди беше убиен во ракетен напад врз иранскиот конзулат во Дамаск, Сирија на 2 април. Во истиот напад загинаа најмалку шест лица, меѓу кои и неколку ирански дипломати.
Захеди, попознат како Хасан Махдави, беше клучниот човек за снабдување на Хезболах со ракети од иранско производство, за што САД воведоа санкции.
Веднаш по нападот во Дамаск, Иран ја потврди смртта на Захеди, го обвини Израел и вети дека ќе возврати. Синот на Захеди го повика Иран да не ја остави смртта на неговиот татко да остане „без одговор“, додека Хосеин Акбари, иранскиот амбасадор во Сирија, рече дека одговорот на Иран на нападот ќе биде „со ист обем и сериозност“.
Втор напад – 13 април, Израел
Одмаздата за овој напад дојде минатиот викенд кога Иран го нападна Израел, со што беше означен првпат во историјата Израел да биде нападнат директно од иранска територија.
Иран го нападна Израел со десетици беспилотни летала и балистички ракети, а во нападот се приклучи и Хезболах од Либан. Повеќето од беспилотните летала и ракетите беа соборени пред да стигнат до израелска територија. По нападот, Техеран се закани дека ќе одговори на секоја земја што ќе го отвори својот воздушен простор или територија за Израел за напади врз Иран.
Трет напад – 19 април, Иран
Одговорот на Израел дојде во петокот, со напад врз Исфахан.
Иранските системи за противвоздушна одбрана беа активирани во петокот наутро на неколку локации во провинцијата Исфахан во централен Иран. Информациите за нападот ги објави неименуван американски функционер кој за Си-Ен-Ен изјави дека нападот го извршил Израел.
Информациите за експлозиите во Исфахан пристигнаа од самиот Иран во петокот наутро, а иранските новински агенции набрзо почнаа да тврдат дека токму системи за противвоздушна одбрана реагирале поради „сомнителни предмети“. Иранската страна исто така тврди дека во овој напад нема повредени или оштетувања на инфраструктурата.
„Немаше воздушен напад од надворешните граници на Исфахан или други делови на земјата“, објави иранскиот функционер Хосеин Далиријан, додавајќи дека Израел „само направил неуспешен и понижувачки обид да ги контролира беспилотните летала, кои беа соборени“.
Дали Иран повторно ќе одговори?
Клучното прашање сега е дали Иран повторно ќе одговори со одмазднички напад и со тоа ќе ја продолжи серијата напади што трае од почетокот на месецот. Судејќи според првите реакции од Техеран, како и информациите од разузнавачките кругови до кои дојде Си-Ен-Ен, нема да има нови напади.
Како што изјавил изворот за овој медиум, „директните напади меѓу Израел и Иран се завршени“. Изворот разговарал за CNN под услов да остане анонимен околу два и пол часа по првите извештаи за нападите. Изворот навел дека, според неговите сознанија, не се очекува Иран да одговори на нападот, но не наведе причина.
„Ројтерс“ дојде до слично сознание. Повикувајќи се на зборовите на неименуван висок ирански функционер, оваа агенција наведува дека „Иран нема план за итна одмазда против Израел“.
Соединетите држави, најважниот сојузник на Израел, исто така се против натамошната ескалација. Според американските медиуми, Израел во четвртокот го известил Вашингтон дека ќе изврши напад врз Иран во следните 24 до 48 часа како одговор на иранскиот напад во текот на викендот.
„Не го поддржавме одговорот. „САД не дадоа зелено светло за одговорот на Израел“, рече американскиот претставник.