„Никој не оди на работа за да умре, секој сака да се врати жив кај своето семејство. Но, со ваков пристап, секој нов ден на македонските градилишта е како игра на бинго – дали ќе се вратиш дома жив,“ со овие алармантни зборови Иван Пешевски, претседател на Синдикатот за градежништво, ја опиша суровата реалност на македонскиот работник во вечерашното издание на „Ноќно студио“ на 4TV.
Црна статистика: Наместо нула, броиме по 20 жртви годишно
Според Пешевски, иако законите се менуваат, статистиката станува сè поцрна. Наместо да се стремиме кон европскиот стандард од нула смртни случаи, Македонија бележи во просек по 20 фатални исходи годишно и над 200 тешки повреди на работното место. Проблемот не е само во градежништвото – овој тренд ги зафаќа и земјоделството, транспортот, текстилната и металната индустрија.
„Урбанизмот како дејност станува убиец, не само кај нас, туку и во Европа. Но, кај нас проблемот е што инвестицијата во безбедноста се гледа како трошок, а не како влог во човечкиот живот,“ истакна Пешевски.
„Работници на црно“ – невидливи за системот, дури и по смртта
Еден од најпотресните делови од излагањето на Пешевски беше потсетувањето на случаите каде загинатите работници, поради немање на договори за вработување, по несреќата се третираат како „минувачи“.
- Институционално слепило: Пешевски обвинува дека често по несреќите, вината се префрла на работникот, додека инвеститорите и надзорните органи ретко завршуваат пред лицето на правдата.
- Неприменување на законите: Иако постојат колективни договори и закони за заштита, дури 90% од нив не се применуваат на ниво на работодавач.
- Теренска реалност: Со „голо око“ може да се види дека повеќето градилишта во Македонија не ги исполнуваат ниту минималните законски барања за мобилни градилишта.
Борба меѓу профитот и егзистенцијата
Синдикалниот лидер посочи дека работниците често се принудени да прифаќаат небезбедни услови за работа поради гола егзистенција. Недостатокот на заштитна опрема, неисправната механизација и отсуството на обуки за безбедност се секојдневие.
„Трката за брз профит и големи пари за сопствениците нè доведе до тоа да имаме оштетени, раселени и, во најлош случај, мртви работници,“ дециден е Пешевски. Тој апелираше до Државниот инспекторат за труд да не излегува на терен само по трагедија, туку да врши превентивни контроли уште при самото отворање на градилиштата, бидејќи безбедноста не смее да биде само формалност на хартија, туку реална заштита на секој поединец.
