Во оваа прва сабота од Великиот пост, Црквата со коливо го празнува преславното чудо на светиот великомаченик Теодор Тирон. Овој ден е посветен на споменот за тоа како Божјата промисла и застапништвото на светителот ги спасиле христијаните од лукавството на царот отстапник.
Лукавиот план на Јулијан Отстапник
Историјата на овој празник нè враќа во времето кога со Римското царство управувал Јулијан Отстапник (внук на Константин Велики). За разлика од своите претходници, тој отворено се вратил кон идолопоклонството и започнал прогон на христијаните.
Сепак, наместо јавни сурови мачења, злочестивиот цар смислил поинаков, посуптилен начин за искушување:
- Знаејќи дека христијаните најмногу постат и се очистуваат во првата недела од светиот пост, тој му наредил на управникот на градот (Цариград) да ја тргне сета обична храна од пазарот.
- Наместо неа, наредил да се стави храна која претходно била тајно попрскана со крв од идолски жртви, со цел христијаните несвесно да се осквернат јадејќи од неа.
Чудесното јавување на Свети Теодор Тирон
Но, Бог не ги оставил своите верници. За да ја спречи оваа измама, Тој го испратил великомаченикот Теодор Тирон кај тогашниот градски архиереј (патријарх) Евдоксиј.
Светителот му се јавил на патријархот не во сон, туку на јаве, со итно предупредување и решение:
„Собери го Христовото стадо и заповедај им на сите ништо од она што се продава на пазар да не купуваат, бидејќи е осквернето со крвта на идолски жртви од страна на нечестивиот цар“, му рекол светителот.
Кога загрижениот патријарх прашал што да јадат оние верници кои немаат доволно храна дома, Свети Теодор му одговорил: со коливо. Бидејќи Евдоксиј не знаел што е тоа, маченикот му објаснил дека станува збор за варена пченица.
На прашањето кој е тој што толку се грижи за народот, светителот одговорил: „Од Него (Христа) сум ви испратен за помошник“.
Традиција која се чува до денес
Послушувајќи го советот, патријархот Евдоксиј го зачувал Христовото стадо неосквернето. Царот Јулијан, гледајќи дека неговата тајна измама е откриена, се посрамил и наредил на пазарот да се врати вообичаената храна.
Во знак на длабока благодарност кон Бога и кон Свети Теодор, христијаните уште истата сабота извршиле радосен спомен приготвувајќи коливо. Од тогаш па сè до денес, православните верници секоја прва сабота од Великиот пост го обновуваат споменот на ова чудо, оддавајќи му почит на великиот маченик Теодор Тирон преку осветување на коливо.
