Центарот за граѓански комуникации ги објави истражувањето и базата на податоци за капацитетите на Јавното сообраќајно претпријатие Скопје.
Податоците укажуваат на критична состојба со бројот и исправноста на автобусите, која континуирано се влошува во последните десет години.
- Моментална бројка: ЈСП располага со вкупно 341 автобус.
- Активни возила: Од вкупниот број, дневно исправни се само 185 автобуси, а во сообраќај („во работа“) се пуштаат само 157 автобуси на сите линии.
- Споредба со 2015 година: Бројките се драстично помали во споредба со пред 10 години.
- Во 2015 година имало 430 автобуси (89 повеќе од денес).
- Бројот на дневно исправни автобуси е паднат за 40% (од 316 во 2015 на 185 денес).
- Бројот на возила пуштени во сообраќај е намален од 213 во 2015 година на 157 денес.
Структура, старост и еколошки стандарди
Намалувањето на бројот на возила е проследено со зголемување на нивната просечна старост.
- Просечна старост: Автобусите имаат просечна старост од 13,3 години, која е во постојан пораст од 2021 година.
- Доминантни марки: Најголем дел од возниот парк (над 80%) го сочинуваат кинеските „Јутонг“ (62% или 210 автобуси) и украинските „ЛАЗ“ (19% или 64 автобуси). Овие автобуси веќе имаат старост од 13 години.
- Останати возила:
- 10 автобуси од марката „МАН“ (10% од возниот парк).
- 10 автобуси „Санос“ кои се стари по 30 години.
- 6 еколошки автобуси „БМЦ“ (донација од ЕУ), кои се најнови („најмлади“).
- Еколошки стандарди:
- Само 10-12% од автобусите (МАН и БМЦ) имаат највисок еколошки стандард Еуро 6.+1
- Мнозинството (63%) се со стандард Еуро 5, додека 24% се со најнизок стандард Еуро 4.
Драстичен пад на бројот на патници
Лошата состојба со превозот резултираше со масовно губење на патници.
- Вкупен пад: За десет години, бројот на патници е намален за 30 милиони годишно.
- Конкретни бројки: Од 51,6 милиони патници во 2015 година, бројката е падната на само 22 милиони во 2025 година.
- Тренд на опаѓање: Падот е интензивиран по 2023 година; само во 2024 година имало 6 милиони патници помалку, а во 2025 дополнителни 3 милиони помалку. Од кризата со Ковид-19 наваму, загубени се над 22 милиони патници.
Финансиско работење и контроверзии со добивката
ЈСП има релативно стабилни приходи, но финансиските резултати за 2024 година се оспорени од ревизијата.
- Приходи: Просечните годишни приходи се околу 29 милиони евра. Од нив, 50% се од наплата на билети, а околу 40% се субвенции.
- Резултат: Во последните 10 години, претпријатието 7 пати прикажало добивка, а 3 пати загуба.
- Спорна добивка за 2024:
- ЈСП пријавило добивка од 3 милиони евра за 2024 година.
- Ревизорскиот извештај укажува дека оваа добивка не е реална бидејќи не биле евидентирани трошоците кон приватните превозници (кои не биле одобрени од Град Скопје).
- Доколку се прокнижеле овие обврски (2,4 милиони евра), реалната добивка би изнесувала само околу 600.000 евра.