Побожност, долговечност и – за Британците – чувство на стабилност среде историските перипетии: владеењето на Елизабета Втора има многу заедничко со она на нејзината позната прапрабаба Викторија.
При раѓањето, ниту на Викторија ниту на Елизабета не им беше судено да ја носат круната со оглед на нивното место во редот на наследството. Сепак, тие ја исполнија улогата што им беше доверена од сплетот на околностите и по извонредно долго време на тронот, тие се сметаат за само олицетворение на британската величина.
И двете беа „исклучително совесни жени со силен дух, решени да дадат се од себе“, објасни писателот Ендрју Џимсон за АФП.
Стилот карактеристичен за владеењето на Елизабета II, заснован на чувство на должност, без објаснување или жалење („Никогаш не објаснувај, никогаш не се жали“), бил директно инспириран од стилот на нејзиниот славен претходник, кој ревносно владеел со Обединетото Кралство за време на недостижното за потоа монарси 63 години и 216 дена.
Толку многу што кога Елизабета Втора конечно го собори тој рекорд за долговечност на тронот, пристапот „прво должност“ повторно преовладуваше – кралицата едвај го спомна тоа на отворањето на железничката линија на 9 септември 2015 година.
Тоа е пресвртница која „никогаш не очекувала“ да ја достигне, изјавила едноставно, со мало намигнување на дијамантскиот брош што некогаш го носела кралицата Викторија.
„Сериозен морал“
Единствено дете на принцот Едвард, четвртиот син на кралот Џорџ III, при нејзиното раѓање во 1819 година, Викторија беше само петта во редот за тронот.
Но, постарите браќа на нејзиниот татко, вклучувајќи ги и двајцата кои дојдоа на тронот, умреле без да остават легитимни наследници – така што во 1837 година круната ѝ била дадена на Викторија на само 18 години.
И младата кралица, поддржана од нејзиниот премиер Лорд Мелбурн, тргна да ја промени машинеријата на монархијата за да и даде донекаде моралистичка визија.
Премногу строгиот морал на суверениот владетел ја одразуваше тогашната атмосфера до таа мера што историчарите конечно ја именуваа ерата по неа. Викторијанската ера се опишува и како период на голем напредок во индустријата, науката, културата и колонијалното освојување – сè уште се смета за апогеј на Обединетото Кралство.
„Тронот на кој се искачи Елизабета остана империјалната институција каква што стана во последните децении од владеењето на Викторија“, изјави Дејвид Канадин во Гардијан. Сепак, нејзиното владеење беше обележано со „девикторизацијата на Велика Британија и намалувањето на нејзината империја“, додава тој.
„Строга побожност“
За време на Елизабета Втора, Британската империја, опустошена и борејќи се да се ослободи од Втората светска војна, го изгубила главниот дел од своите колонии.
Вистински предизвик кој ја натера младата кралица, која го презеде тронот во 1952 година на 25-годишна возраст, да побара поддршка во лицето на Винстон Черчил, првиот од нејзините 15 идни премиери. Бидејќи исто како Викторија, на Елизабета не и беше судено да стане монарх кога се роди во 1926 година.
Се очекува круната да му припадне на нејзиниот вујко Едвард VIII. Тој се искачи на тронот во 1936 година, но, на изненадување на сите, абдицира таа година за да се ожени со Волис Симпсон, жена со два разводи зад грб. Тогаш неговиот брат, таткото на Елизабета, Џорџ VI, стана крал, што ја направи десетгодишната принцеза наследничка на круната.
Како и нејзиниот далечен претходник, новата кралица многу се потпира на христијанскиот морал. Елизабет и Викторија споделуваа „либерална и приземна христијанска вера, изразена со строга, но непретенциозна побожност“, напиша Ричард Чартерс, поранешен бискуп од Лондон, во „Спектатор“.
По смртта на нејзиниот сопруг принцот Филип во 2021 година, Елизабета Втора се појавуваше помалку во јавноста, исто како и Викторија по смртта на нејзиниот сопруг принцот Алберт од Саксобурготски во 1861 година.
Исто како и нејзината прапрабаба, чие име денес го носи името на градовите, териториите, планините, езерата и зградите ширум светот, Елизабета го впиша своето име на глобалниот пејзаж – од огромните области на Антарктикот до канадските острови, не заборавајќи го британскиот најголемиот воен брод.
И една последна референца: за време на нејзиниот државен погреб денес, ковчегот на Елизабета ќе биде поставен на кочијата со пиштоли што се користи за Викторија.