Тече краткиот рок во кој српската страна треба да се изјасни дали „Алта банка“ АД Белград ќе ги понуди на продажба акциите што ги поседува во „Алта банка“ АД Битола. Доколку сопственикот не ја преземе продажбата, следниот најавен чекор е постапката да ја спроведе Народната банка преку Македонската берза.
Гувернерот Трајко Славески соопшти дека до надлежниот регулатор во Србија е испратено известување со барање за одговор во рок од три дена. Одделно, тој најави дека по истекот на десет дена Народната банка ќе ги понуди акциите на Берзата, независно од тоа дали ќе пристигне одговор од српската страна. Според него, интерес за преземање веќе покажале потенцијални инвеститори од земјата и од странство.
Предмет на промената на сопственоста е доминантниот пакет акции: според официјалното соопштение на битолската банка, „Алта банка“ АД Белград поседува 95,336 отсто од нејзиниот капитал. На белградскиот акционер на 1 ноември му е повлечена согласноста за квалификувано учество во банката.
При евентуална продажба што ќе ја спроведе Народната банка, почетната цена би се утврдувала според законските правила. Законот за банките, во постапката за продажба по ограничување на правата од акции, предвидува јавна берзанска аукција и објавување на почетната цена и условите за купувачите.
Според членот 138, почетната цена се врзува за просекот на официјалните дневни просечни цени во трите месеци пред решението за продажба. Ако во тој период немало соодветни трансакции, основа е книговодствената вредност. Тоа значи дека цената не се определува произволно, а конечниот исход зависи и од понудите на квалификуваните купувачи.
Постапката за промена на сопственоста следува по одлуката на Народната банка на Србија од 30 октомври да ѝ ја одземе дозволата за работа на „Алта банка“ АД Белград. Српскиот регулатор соопшти дека претходно спровел контроли насочени кон подобрување на ликвидноста, но утврдил значително влошување на финансиската состојба и ризик за интересите на депонентите.
Истовремено биле утврдени услови за поведување стечајна постапка, а управувањето било пренесено на српската Агенција за осигурување депозити.
Два дена подоцна, на 1 ноември, Народната банка во Македонија воведе администрација во „Алта банка“ АД Битола за период од три месеци. За администратори се именувани Илија Андовски, Весна Стојчевска и Марија Тодоровска. Тие ги презедоа надлежностите на управниот и надзорниот одбор, како и на собранието на акционери, со исклучок на одлуката за зголемување на капиталот.
Битолската банка соопшти дека мерката е преземена за заштита на нејзиниот имот и репутација, како и на интересите на депонентите и доверителите, по случувањата со доминантниот акционер во Србија.
За потребата од промена на сопственоста зборуваше и поранешниот министер за финансии Кирил Миноски, во гостувањето во „Ноќно студио“ на 4ТВ. Според неговата оценка, проблемите со сопственикот во Белград ја нарушиле довербата и во банката во Македонија.
Миноски посочи дека, кога на доминантниот сопственик му е одземена лиценцата во матичната држава, треба да се бара решение со нова сопственичка структура, кое ќе обезбеди сигурност за клиентите и за нивните депозити.
„Довербата и во животот, меѓутоа и посебно во банкарскиот сектор, многу тешко се гради, меѓутоа лесно се губи“, рече Миноски.
Тој предупреди дека без преземените мерки, задржувањето на истиот сопственик би можело да предизвика масовно повлекување средства. Според него, ниту една банка не може да одговори на неограничен одлив на пари во краток период.
Во меѓувреме, најавениот интерес од инвеститори треба да прерасне во конкретна понуда и регулаторно одобрено преземање. Славески нагласи дека идниот инвеститор ќе мора да ги исполни законските и супервизорските критериуми и да придонесе за долгорочна стабилност и непречено работење на банката.