Додека празничната атмосфера за некои значи радост, за голем број граѓани, особено мајки со мали деца и сопственици на миленичиња, новогодишниот период се претвора во вистински кошмар.
Сведоштвата од социјалните мрежи откриваат алармантна состојба на теренот каде силните експлозии од пиротехника не престануваат со часови.
Бебиња и ранливи групи под стрес
Граѓаните се жалат дека бучавата е неподнослива и дека се фрлаат петарди со екстремна јачина кои звучат како бомби. Посебно се погодени родителите на мали деца; една мајка споделува дека нејзиното бебе постојано се стреснува од детонациите пред нивниот прозорец.
Освен бебињата, како жртви на оваа „празнична деструкција“ се наведуваат и:
- Децата со аутизам на кои прекумерната бучава им предизвикува паника.
- Постарите лица со кревко здравје.
- Животните кои претрпуваат сериозни трауми, а во екстремни случаи и смртни последици.
Немоќ пред „гордите“ родители и неодговорната полиција
Она што најмногу ги револтира граѓаните е односот на родителите кои не само што не ги спречуваат своите деца, туку често и самите ги поттикнуваат да фрлаат петарди. Кога се обидуваат да реагираат сопствено, граѓаните велат дека се соочуваат со исмевање во лице од страна на децата и нивните семејства.
Довербата во институциите е на историско ниско ниво. Коментарите на социјалните мрежи изобилуваат со негативни искуства при пријавување во полиција:
„Залудно е да пријавиш. Јас пријавив пукање со пушка и убиство на милениче, но полицијата ништо не презема“, пишува еден револтиран граѓанин.
Безредие како секојдневие
Во отсуство на системски решенија и строги казни, граѓаните се принудени самите да бараат излез. Некои советуваат купување на „noise cancellation“ слушалки за бебињата за да се заштитат од стресот, признавајќи дека тоа не е решение, туку само преживување во систем каде владее целосно безредие.
Заклучокот на јавноста е јасен: додека државата не почне ригорозно да го спроведува законот за јавен ред и мир, мирот во домовите ќе зависи исклучиво од „милоста“ на несовесните соседи и нивните деца.
Што вели законот? Казни до 500 евра и затвор за „празничната забава“
Иако граѓаните во споделените сведоштва се жалат на отсуство на полициска реакција, македонското законодавство предвидува строги санкции за употреба на пиротехника.
1. Глоби за нарушување на јавниот ред и мир
Според Законот за прекршоци против јавниот ред и мир, за неовластено фрлање петарди или користење пиротехнички средства на јавно место, предвидена е глоба во износ од 200 до 500 евра (во денарска противвредност). Доколку сторителот е малолетник, одговорноста и казната паѓаат врз неговите родители.
2. Кривична одговорност и затвор
За оние кои се занимаваат со препродажба или набавување на пиротехнички средства во поголеми количини, се активира Кривичниот законик. Членот 396 предвидува дека тој што неовластено изработува, држи, продава или набавува експлозивни материи може да се казни со казна затвор од 3 до 10 години.
3. Предизвикување општа опасност
Доколку со фрлање петарди се предизвика пожар, сериозна повреда на друго лице или оштетување на имот, сторителот може да одговара за кривично дело „Предизвикување општа опасност“, за што се предвидени дополнителни затворски казни.