Американскиот претседател Доналд Трамп се закани дека ќе воведе царини за земјите кои не го поддржуваат неговиот план САД да ја преземат контролата врз Гренланд.
„Можам да воведам царини за земјите ако не се согласат со Гренланд, бидејќи ни е потребен Гренланд за национална безбедност“, рече Трамп на тркалезната маса за рурално здравје во Белата куќа.
Трамп постојано повторува дека САД „апсолутно“ мора да го земат Гренланд, дополнително зголемувајќи го притисокот врз Данска, која формално е сопственик на островот.
Неговата изјава дојде по состанокот во Белата куќа во среда, на кој присуствуваа данскиот министер за надворешни работи Ларс Локе Расмусен и министерката за надворешни работи на Гренланд Вивијан Мотцфелд, заедно со американскиот државен секретар Марко Рубио и потпретседателот на САД Џ.Д. Венс.
Истиот ден, Врховниот суд на САД објави дека очекува да донесе долгоочекувана одлука за легалноста на царините на Трамп во вторник. Прашањето е дали претседателот може сам да воведе царини или за тоа е потребна согласност од Конгресот.
Трамп зборуваше на состанок кој формално беше посветен на инвестиции во руралните средини, но за време на неговото обраќање, како што е неговиот обичај, тој се осврна и на други политички теми.
Интересот на Трамп да го преземе Гренланд за прв пат беше јавно изразен за време на неговиот претходен мандат, кога отворено зборуваше за можноста САД да ја купат територијата. Данска решително ја отфрли таквата идеја во тоа време, истакнувајќи дека Гренланд не е на продажба. Гренланд е автономна територија во рамките на Кралството Данска, со сопствена влада и парламент, а и данските и гренландските функционери постојано нагласуваа дека одлуките за иднината на островот можат да ги донесат само неговите жители.
Прашањето за Гренланд е постојано присутно во односите меѓу Вашингтон и Копенхаген во последните години, а дополнително беше истакнато на неодамнешната средба во Белата куќа. На состанокот присуствуваа данскиот министер за надворешни работи Ларс Локе Расмусен и гренландската министерка за надворешни работи Вивијан Мотцфелд, заедно со американскиот државен секретар Марко Рубио и потпретседателот на САД Џ.Д. Венс. Американската страна повторно го нагласи стратешкото значење на Гренланд за националната безбедност, военото присуство на САД на Арктикот и поширокиот геополитички контекст на односите со Русија и Кина, додека Данска и Гренланд продолжуваат да ја отфрлаат секоја можност за промена на суверенитетот.
Во последните денови, Германија, Франција, Норвешка, Шведска и Обединетото Кралство испратија војници во Гренланд за да го зајакнат своето присуство во арктичкиот регион, додека Данска дополнително ги зајакна сопствените сили и опрема на островот. Европските влади истакнуваат дека ова се одбранбени мерки во рамките на сојузничките обврски и нагласуваат дека политичкиот статус на Гренланд не може да се промени со едностран притисок.
Во исто време, Трамп рече дека не ја исклучува можноста САД да се повлечат од НАТО во контекст на спорот околу Гренланд, што дополнително ги загрижи американските сојузници во Европа.