Социјалните мрежи денеска беа преплавени со слика од наводен лет на мал авион кој над Охридското Езеро со својата патека на летање испишал „BITOLA“.
Сликата, која изгледа како скриншот од популарната платформа за следење летови Flightradar24, брзо стана вирален хит, споделувана од голем број граѓани, но и од неколку локални медиуми кои ја пренесоа како вистински, симпатичен гест на непознат пилот.
Сепак, деталната анализа покажува дека станува збор за целосно изманипулирана слика (генерирана со помош на дигитални алатки/вештачка интелигенција), која уште еднаш ја разоткри немоќта на дел од медиумите да направат разлика помеѓу реалноста и дигиталната фикција.
Иако на прв поглед изгледа автентично, неколку очигледни технички аномалии веднаш го откриваат фалсификатот:
- Непостоечки код за аеродром: На графиконот е наведено дека авионот полетал и слетал во Битола со кратенка BBT. Во реалноста, Битола (спортскиот аеродром Логоварди) нема меѓународен IATA код, а кратенката BBT всушност му припаѓа на извршниот аеродром Al Bateen во Абу Даби, Обединети Арапски Емирати.
- Напишаните букви „BITOLA“ и срцето содржат премногу остри, математички прецизни агли и права линија на дното кои се практично невозможни да се изведат со толкава геометриска прецизност при реален лет со авион во воздух, особено при променливи воздушни струења.
- Македонскиот регистар на воздухоплови (со ознака Z3) е строго регулиран, а брза проверка на активните летови покажува дека ваков историски лет со ваква патека никогаш не бил регистриран на реалните системи за следење.
Овој случај е класичен пример за тоа како модерните медиуми, во трката за брзи и забавни содржини (т.н. feel-good вести), целосно го прескокнуваат процесот на проверка на фактите (fact-checking).
Наместо да ги проверат јавно достапните податоци на платформите за следење летови, дел од порталите ја пренесоа веста како вистински настан, со што дополнително придонесоа за ширење на дезинформации во дигиталниот простор.