Жарко Лаушевиќ почина на 63-годишна возраст по долга борба со тешката болест.
Ќе остане запаметен како еден од најталентираните актери во поранешна Југославија. Покрај талентот, тој се истакна и со посебен шарм и мистерија карактеристични за меланхолиците, што го направи еден од нашите најдобри актери на сите времиња.
Ако ги наведеме сите ликови што ги отелотвори, списокот би бил предолг. Сепак, едно е сигурно – Лаушевиќ не беше сноб само во филмот „Смекер“, туку и во речиси сите продукции во кои се појавуваше, без разлика дали тоа беше споредна или главна улога.
Кодошот (1986)
Дејствието на филмот во кој Лаушевиќ ја игра главната улога е сместена на периферијата на градот каде еден млад човек и неговата девојка минуваат низ школата на животот во барови и на улица. Кога ќе замине на воениот рок, таа на секој можен начин се труди да излезе од таквата средина и не бегајќи од ништо, дури и вложува во тоа – нејзиниот добар изглед и гола позирање за магазин.
Нејзиното момче ја гледа таа фотографија и за да се исчисти со неа, бега од војска. Се враќа во средината во која и самиот до вчера беше и таму започнува сопственото испрашување. Тој од вчера влегува во конфликт со другарите, а на крај и објаснува на својата девојка.
Сивата куќа (1986)
Во веќе богатиот ансамбл на оваа култна серија, Лаушевиќ, дотогаш непознат за пошироката публика, беше чекор над другите, прв меѓу еднаквите. Ја играше методично најтешката улога – Шиља – лик кој речиси не зборува, но благодарение на својата харизма стана ѕвезда со молскавична брзина.
Шиља беше трагичен лик – покрај интернат, го следиме и неговиот живот како поранешно домашно момче кое решило да се вклопи во општеството. Забеганиот Црн, обидувајќи се да го врати на старите патишта, ја гледа оваа решителност и го тепа во неговата слабост, додека Шиља не се брани, решителна во ненасилството. Кога, подоцна, ќе ја најде мајка си помодрена од насилниот очув – се скрши, го наоѓа очувот и го масакрира со ќотек.
Офицерот од рози (1987)
Заплетот на филмот го следи животот на партизански офицер кој во првите повоени денови се вљубува во Матилда, вдовица од повисока класа чиј сопруг работел за НОБ. Љубовта почнува да се развива од двете страни, па поручникот Хорват ја напушта својата девојка и почнува да живее со Матилда.
Социјалните околности, човечките слабости и љубомората го водат Петар до смрт, а и жените што ги сакаше и оние што го сакаа остануваат сами.
Насловот на филмот е изведен од сцената во која Петар носи две рози, по една за Љиљана и Матилда.
Half Brothers (1988)
Испровоциран, Веселин го убива својот врсник на матура. Во затворот добива писмо од неговиот полубрат, политички емигрант од Австрија. Почнува преписката и неговиот полубрат му раскажува за Далматинска Загора во 30-тите години на минатиот век, кога се родил од бракот на Вранка и Антиша, кои во 1941 година се приклучиле на усташите и биле убиени. По војната, мајката се омажи за првенец од српско село и го родила Веселин, кој сè уште е обележан со белегот на синот на усташот. Тој бега преку граница и се приклучува на усташкото движење во Австрија. Преку овие контакти, нивните односи еволуираат: од недоверба и одбивност на членовите на два различни света и системи, до она што ги врзува, а тоа е дека тие се браќа од страната на мајката и дека секој од нив згрешил против законите на општеството во своите сопствен начин.
Двајца браќа, едниот Хрват, а другиот Србин, од иста мајка, но различни татковци, усташки и партизани, растат во суровите временски услови и уште поостра клима на Книнскиот карст. Нивните родители умираат, а нивните патишта се разминуваат пред да се сретнат еден со друг.
Браќата ги дели во крв оддадената почит за маките на Книн, но во исто време ги обединува тоа горчливо искуство, страдањето на сираците и фактот дека се браќа. Приказната не е измислена, но суровата реалност на балканската клима е преточена во трогателна приказна за двајца браќа, раскажана во грандиозниот стил и традиција на најдобрите европски филмови со незаборавни сцени.
Битката за Косово (1989)
Ликот на Милош Обилиќ, кој Лаушевиќ го толкуваше во култниот филм „Битката во Косово“, стана негова лична карта како актер, а со тоа стана и своевиден симбол на овој епски херој.
Во 1389 година, српскиот кнез Лазар Хребељановиќ одбил да му се потчини на турскиот султан Мурат, кој со голема војска марширал кон Србија, за да продолжи да ја освојува Европа преку Србија. Иако свесен дека е послаб, без доволно опремена војска, принцот Лазар решава да му се спротивстави. Српските великани не се единствени. Повеќето се за борба дури и по цена на пораз, но некои се колебаат. Се што е способно да се користи како оружје се испраќа на Косово.
Битката на Косово, во 1389 година, заврши без победник – двете војски искрварија до смрт и ослабеа. И Лазар и Мурат умираат. Но, сепак, битката на Косово беше добиена – не за српската држава, која набргу падна во турски раце – туку за Европа, која беше спасена од телата на нејзините херои од првиот и најсилен напад на турската инвазија.
Подобро од бегство (1993)
Стамена, Американка со југословенско потекло, за прв пат доаѓа во земјата на нејзините предци за да го научи јазикот. Случајно го запознава младиот белградски актер Алекса (Жарко Лаушевиќ) во кој се вљубува. Тие се венчаат во православната црква и набргу потоа добиваат син. Тие се среќни некое време. И токму кога се чинеше дека сè ќе заврши среќно, работите почнуваат да се влошуваат.
Идентификацијата на актерот со ликот што го толкува и ненадејната независност на неговата сопруга по наоѓањето работа го уништуваат неговиот идентитет и тој почнува да пие. Тие влегуваат во нова фаза од нивните врски и живот.
Актерот престанува да пие и се појавува во серија која му носи многу проблеми, но и пари. Премиерата на неговата нова претстава беше многу успешна, но поради нејзината негативна политичка порака беше отстранета од репертоарот. Јазот во менталитетите повторно почнува да создава поголеми проблеми. Актерот повторно почнува да пие и завршува во затвор поради сообраќајна несреќа што ја предизвикал пијан. Сопругата и детето одат во Америка. Нивната последна средба, која се случува во Америка, значи жалење за минатото и крајот на врската.
Ножот (1999)
Главната нишка на филмот го следи животот на Илија Југовиќ/Алија Османовиќ, додека споредната заплет ги следи настаните од животот на Атиф-ага Тановиќ.
Настаните започнуваат во село во близина на Гак за време на Втората светска војна. Југовиќи (православни) и Османовиќи (муслимани) се соседи и кумови кои се караат за границата меѓу нивните имоти. Хоџа Вехбија е свесен дека Османовиќи потекнуваат од семејството Југовиќ, но на негово инсистирање семејството Османовиќ упаѓа во домот на семејството Југовиќ на православниот Божиќ во 1942 година. Таму го масакрираа целото семејство што се собрало да го прослават нивниот празник, но го поштедија малиот Илија, новороденото некрстено бебе. Го однеле во нивното село и му го предале на Рабија, чиј сопруг загинал таа ноќ во походот против Југовиќи. Нивната намера е Рабија да го воспита малиот како свое дете и да го направат муслиман кој ќе мрази и убива Срби.
Меѓутоа, четниците ги напаѓаат Османовиќите и ги убиваат муслиманите, но Рабија успева да се скрие на поткровјето од куќата со малиот Илија, а четниците и го одземаат вистинскиот син, верувајќи дека тој е српско дете што Османовиќите го киднапирале од Југовиќ. .
Малиот Илија ја преживува војната и расте како Алија Османовиќ со Рабија, верувајќи дека таа е неговата вистинска мајка, а четниците му го зеле братчето. Алија подоцна оди во Сараево да учи, но судбината на неговиот нероден брат го прогонува и тој решава да го најде. При една посета на семејството Османовиќ, речиси случајно го запознава селскиот оџа, мистериозен човек познат како „Сиктер“ ефенди. Од него Али, т.е. Илија ја дознава страшната вистина за неговото потекло и вистината почнува да се открива.
По немилиот настан, кога поради несреќни околности уби двајца млади, Лаушевиќ го видовме во филмовите „Роден како воин“, „Нож“, „Земја ранета“. И тогаш имаше долга пауза.
На домашните филмови им се врати во 2015 година во „Смрдлива бајка“. Публиката речиси еуфорично го дочека неговото враќање. Неговото појавување на филмското платно создаде различни впечатоци: изгледаше како никогаш да не дошол од филмот, а во исто време стана јасно колку всушност го нема.
Во годините што следеа Лаушевиќ се истакна со улогите во сериите „Корени“, „Сенки над Балканот“, „Миленик“ и „Државен службеник“.
Го играше Никола Први Петровиќ Његош во серијата „Крал“, потоа „Време на злото“, а во 2022 година го играше Никола во филмот „Лето како научив да летам“ и серијата „Калкански кругови“.
Последната улога ја одигра во филмот „Хероџима Халијарда“ во режија на Радош Бајиќ, чија премиера се очекува наесен. Бајиќ оваа реализација ќе ја претвори во играна серија наречена „Воздушен мост“.
