Пред речиси точно осум и пол години, авионот на летот 4U9525 се урна во француските Алпи. Германскиот копилот изврши самоубиство, при што 150 луѓе починаа. Научени се некои лекции, но не се решени сите прашања од трагедијата до денес.
На кобниот 24 март 2015 година патници влегоа во ербасот 320 на „Џерманвингс“ кој требаше да ги превезе од Барселона до Дизелдорф. Повеќето од нив биле Германци, вклучително и целото одделение од Вестфалскиот град Халтерн. Како што наведува „Јуроњуз“, од 150 лица – 144 патници и остатокот од екипажот – во авионот, 72 од нив биле германски, 50 шпански државјани и останатите од неколку други земји, додека според Klix.ba, брачниот пар Ехрет и Емира Смаилагиќ, германски државјанин со потекло од Босна и Херцеговина.
Никој од нив не стигна до целта. Како што претходно изјави Би-Би-Си, леталото постојано губеше надморска височина над Алпите, а тоа долго време никој не го забележа.
Единствената личност која можела да реагира во тој момент не била во пилотската кабина туку во тоалетот. Кога пилотот се вратил, вратата од кабината била запечатена и неговиот копилот не сакал да ја отвори. Пилотот удрил по вратата и му довикал, според Би-Би-Си, а на крајот тој почнал да вреска: „Стави ме, по ѓаволите!“. Но, неколку минути подоцна беше предоцна. Авионот се урна во планински масив и загинаа сите 150 луѓе во него.
Тоа е една од најлошите катастрофи на германската цивилна авијација и голем удар за Луфтханза, која исто така е сопственик на Џерманвингс, наведува Би-Би-Си.
Копилотот намерно ја запечатил пилотската кабина и намерно го урнал авионот
На експертите прво не им било јасно дали се работи за технички дефект или копилотот Андреас Лубиќ кој не испратил повик за помош се онесвестил.
Два дена подоцна, податоците од црната кутија за првпат укажаа на застрашувачката можност Лубиќ намерно да ја запечатил пилотската кабина и намерно да го соборил авионот. Само една недела подоцна, речиси и да нема сомнежи.
Во јавноста излегуваа се повеќе детали од биографијата на Лубиќ. 27-годишникот со години имал психички проблеми и барал помош од десетици лекари – според „Јуроњуз“ во петте години пред авионската несреќа консултирал дури 41 од нив, меѓу кои и неколку психијатри. Тој бил во тешка депресија и отишол на терапија.
И покрај сето тоа, на крајот некако успеал да добие дозвола за летање.
Во исто време, Луфтханза беше позната по своите депресивни фази, кои се сметаа за минато. Ако работодавачот подоцна дознаеше дека психичките проблеми не престанале, тоа веројатно ќе беше крај на неговата летечка кариера.
Очигледно е дека младиот човек ја сокрил својата здравствена состојба, наведува Би-би-си. Инспекторите во неговиот стан пронашле еден куп искинати потврди за боледување – лекарите му препорачале да остане дома и на денот на трагедијата.
Се чини дека Лубиќ долго време размислувал за можноста за спектакуларно самоубиство – во кое не би умрел само тој. Според обвинителството во Дизелдорф, само еден ден пред трагедијата, тој на Интернет го проучувал принципот на вратата од пилотската кабина како и методите на самоубиство, наведува Би-би-си.
Расправија за отштета
Германските истражители ја видоа вината во Лубица, а не во „Џерманвингс“ или „Луфтханза“.
Многу лекари беа загрижени за неговата состојба, но тие не се ни посомневаа за овој исход. Медицинскиот извештај сепак не стигнал до работодавецот и Лубиќ не ги доставил потврдите за боледување.
Се покрена и прашањето за обесштетување. „Луфтханза“ на семејствата на жртвите на германските државјани им понудила паушал од по околу 50.000 евра, без оглед на евентуалната подоцнежна одлука на судот.
Адвокатите на семејствата на жртвите сметаа дека тоа е премалку и сакаа да го пренесат процесот во Соединетите Држави, каде што може да сметаат на поголема отштета, а можеби и таму да поднесат тужби.
Последици
Катастрофата имаше последици по безбедносните стандарди.
Така, во Европа, само еден човек може повеќе да остане во пилотската кабина. Оттогаш менталната стабилност на пилотот е под лупа.
Но, како што рекоа во здружението на лекари кои се грижат за здравјето на пилотите, психичките проблеми нема автоматски да значат крај на кариерата. На пилотите ќе им биде понудена помош, слично како што се прави со оние кои имаат проблеми со алкохолот. Но, за оние кои ги кријат своите ментални болести – нема да има милост, објави Би-Би-Си.
Епилог од истрагата
Франција ја затвори истрагата за несреќата на почетокот на март 2022 година, без да покрене никакви обвиненија, објави тогаш „Јуронујз“.
Обвинителите од Марсеј заклучија дека дејствијата на копилотот се непредвидливи и ја прекинаа истрагата за „убиство од небрежност“.
Инспекторите утврдиле дека Лубиќ намерно ја презел контролата врз леталото и го удрил во планина во регионот на Горните Алпи. Седум години по несреќата, судските власти во Франција заклучија дека „самоубиствениот“ чин на копилотот „не можел да се предвиди“ или „никому му е познат“.
Обвинителите од Марсеј, исто така, го затворија секој случај против лекарите кои можеби биле свесни за здравствената состојба на Лубиц во месеците пред несреќата. Адвокатот на семејствата на жртвите, Софи Тонон Весфрит, рече дека одлуката за затворање на случајот е „крајно разочарувачка“.
– За семејствата е незамисливо некој во таква состојба да не го привлече вниманието на Луфтханза – изјави тогаш таа.
„Еуроњуз“ потсети дека Германија ја затворила истрагата за падот на авионот на „Џерманвингс“ во јануари 2018 година, а исто така ги отфрлила обвиненијата, отфрлајќи ги сомнежите дека лекарите што го прегледале Лубиќ биле невнимателни и не го информирале работодавецот за неговите проблеми со депресијата.
Споменик на жртвите беше изграден во 2016 година на местото на несреќата покрај превојот Марио во Франција.