Иранската Револуционерна гарда соопшти дека целела американска воздушна база, откако американската војска извршила напади кои, според американски функционер, биле насочени кон иранска операција со дронови во близина на Ормускиот теснец.
Инцидентот се случил само неколку часа по изјавата на претседателот на САД, Доналд Трамп, кој негираше дека Вашингтон е блиску до компромисен договор со Техеран.
Ескалација што го загрозува кревкото примирје
Зголемените непријателства повторно ја истакнаа кревкоста на примирјето меѓу САД и Иран, кое стапи на сила во почетокот на април, намалувајќи ги надежите за мировен договор и предизвикувајќи раст на цените на нафтата.
Американски функционер, кој зборувал анонимно, изјавил за Ројтерс дека американската војска соборила четири ирански дронови и погодила копнена контролна станица во пристанишниот град Бандар Абас, која била подготвувана за лансирање на петти дрон.
„Овие акции беа одмерени, исклучиво одбранбени и насочени кон одржување на примирјето“, изјавил функционерот.
Иранската Револуционерна гарда (ИРГЦ) соопшти дека извршила напад врз американска база како одговор на утрински американски удар во близина на аеродромот во Бандар Абас, пренесе агенцијата Тасним.
Регионални реакции и раст на цените на нафтата
Кувајт соопшти дека неговите системи за противвоздушна одбрана пресретнуваат ракети и дронови, без да наведе од каде доаѓаат нападите.
Израел, кој се бори со милитантите на Хезболах поддржани од Иран во јужен Либан, исто така пријави аларми поради активности на непријателски летала на северот од земјата.
Цените на нафтата, кои претходно паднаа, повторно пораснаа по новите информации за ескалација на конфликтот.
Трамп: „Никој нема да го контролира теснецот“
Конфликтот, кој од почетокот во февруари одзел илјадници животи, значително ги зголеми глобалните цени на енергенсите.
Доналд Трамп на состанок во Белата куќа ја отфрли информацијата дека постои нацрт-договор за обновување на трговскиот сообраќај низ Ормускиот теснец, каде би соуправувале Иран и Оман.
Тој изјави дека ниту една држава нема да има контрола врз стратешкиот воден пат и упати остри пораки кон Оман.
„Никој нема да го контролира теснецот. Тоа се меѓународни води. Или ќе се однесуваат како што треба, или ќе мора да реагираме“, рече Трамп.
Тој додаде дека САД сè уште не се задоволни од преговорите со Иран и дека не се разговара за укинување на санкциите.
Дипломатски реакции и спорни точки
Белата куќа и амбасадата на Оман во Вашингтон не дадоа коментар.
Иранските медиуми тврдеа дека во нацрт-договорот се предвидува и укинување на блокадите на иранските пристаништа и повлекување на американските сили од регионот, но Белата куќа тоа го отфрли како „целосна измислица“.
Иранскиот функционер Ебрахим Азизи изјави дека реториката на Трамп нема да го натера Иран да се откаже од своите барања за збогатување ураниум, управување со теснецот и укинување на санкциите.
Клучни точки на преговорите
Ормускиот теснец, низ кој поминува околу една петтина од светската нафта и гас, е една од главните стратешки точки на конфликтот, заедно со иранската нуклеарна програма и санкциите.
САД инсистираат дека Иран не смее да развие нуклеарно оружје, додека Техеран тврди дека неговата програма е целосно мирнодопска.
Американскиот државен секретар Марко Рубио порача дека „Иран никогаш нема да има нуклеарно оружје“, нагласувајќи дека тоа останува клучната американска позиција.