Западнонилската треска и понатаму е присутна во Македонија, а последните податоци покажуваат дека сезоната на заболувањето сè уште не е завршена. Заклучно со 22 септември во земјава се регистрирани 70 случаи, од кои 65 се потврдени, а пет се водат како веројатни. Регистрирани се и девет смртни случаи поврзани со заболувањето.
Најголем број случаи и натаму има во Скопје, каде се евидентирани 63 заболени. Три случаи има во Велес, а по еден во Куманово, Свети Николе и Кавадарци. Во последниот извештај е регистриран и првиот случај во Тетово, што покажува дека вирусот не е ограничен само на подрачјето на главниот град.
Во текот на последната пријавена недела биле регистрирани уште пет нови случаи. Тоа значи дека и во втората половина на септември има нови заболувања, иако сезоната постепено се приближува кон периодот во кој активноста на комарците почнува да опаѓа.
Ќе се намалат ли случаите со заладувањето?
Директна прогноза колку брзо ќе се намалуваат случаите во Македонија не може да се даде само врз основа на досегашните бројки. Западнонилската треска се пренесува преку заразени комарци, а во Европа најголемиот дел од инфекциите се случуваат од доцна пролет до есен, при што најголема трансмисија вообичаено има меѓу јули и септември.
Тоа значи дека со намалувањето на температурите и завршувањето на сезоната на комарци се очекува и намалување на ризикот од нови инфекции. Сепак, самиот календар не е доволен за да се каже кога точно ќе престане појавувањето на нови случаи.
Светската здравствена организација предупредува дека потоплите температури и подолгите лета создаваат услови комарците подолго да го пренесуваат вирусот. Според СЗО, сезоната на пренос во Европа најчесто трае од доцна пролет до есен.
Зошто оваа година бројките се следат со особено внимание?
Западнонилската треска во Македонија првпат е регистрирана во 2011 година. Според ИЈЗ, од 2011 до крајот на 2025 година биле регистрирани вкупно 54 лабораториски потврдени случаи и пет смртни случаи поврзани со заболувањето.
Во 2026 година бројот на регистрирани случаи значително го надмина вкупниот број забележан во целиот период од 2011 до 2025 година. Уште во јули ИЈЗ предупреди дека вирусот е присутен во земјава, при што тогаш биле регистрирани осум случаи.
Последните податоци покажуваат дека бројот продолжил да расте и во август и септември, а географскиот опфат е проширен и надвор од Скопје.
Кој е најизложен?
Најголем дел од луѓето заразени со вирусот не развиваат симптоми. СЗО наведува дека приближно 70 до 80 проценти од заразените немаат симптоми. Кај оние кај кои се појавуваат, најчести се температура, главоболка, замор, болки во телото, гадење или повраќање, а понекогаш и осип или зголемени лимфни јазли.
Потешките форми можат да го зафатат нервниот систем и да предизвикаат висока температура, вкочанетост на вратот, нарушена ориентација, тремор, грчеви, мускулна слабост, парализа или кома. СЗО посочува дека ризикот од тешка форма е многу поголем кај повозрасните лица и лицата со одредени хронични состојби.
Како да се намали ризикот?
Бидејќи не постои лиценцирана вакцина за луѓе, ниту специфичен антивирусен третман за западнонилска треска, заштитата од убоди од комарци останува една од главните превентивни мерки.
СЗО препорачува носење облека која покрива поголем дел од телото, користење репеленти, поставување мрежи на прозорците и вратите и избегнување подолг престој на отворено во периодите кога комарците се најактивни. Важно е и отстранувањето на застоената вода околу домовите, каде што комарците можат да се размножуваат.
Последните бројки покажуваат дека западнонилската треска сè уште не е завршена тема за оваа сезона. Дали бројот на нови случаи ќе почне да опаѓа во следните недели ќе зависи, меѓу другото, од временските услови и активноста на комарците. Засега, податоците на ИЈЗ покажуваат дека преносот сè уште продолжува.