На 2 октомври, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, пристигнува во официјална посета на Скопје, што ќе биде последна станица од нејзината голема есенска турнеја низ Западен Балкан.
Додека Брисел преку оваа турнеја ја испраќа пораката дека „Унијата не е целосна без регионот“, домашната јавност и политичките аналитичари со право се прашуваат: дали ова ќе биде уште една протоколарна средба или Брисел конечно ќе понуди креативен излез од евроинтеграцискиот лавиринт?
Еве ги трите клучни оски околу кои ќе се кршат копјата за време на разговорите во Скопје:
1. Без „магично стапче“, но со јасни црвени линии за идентитетот
Во пресрет на посетата, министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, во интервју за телевизија Сител испрати јасна порака до јавноста и до Брисел. Тој децидно изјави дека не треба да се очекува „магично решение“ во куферот на Фон дер Лајен кое преку ноќ ќе ги избрише блокадите.
Сепак, Владата пред шефицата на ЕК ќе ги реафирмира своите црвени линии: Скопје бара предвидлив пат заснован на европски вредности, без нови идентитетски бариери.
„Пристапниот процес има за цел да ги трансформира нашите институции, а не нашиот национален идентитет“, потенцираше Муцунски, додавајќи дека помошта од ЕУ е неопходна бидејќи Софија го држи во заложништво целиот реформски процес.
2. Економски „морков“: Дополнителни милиони преку Планот за раст?
Покрај тешките политички теми, посетата ќе има и силна економска компонента. Македонија се наоѓа меѓу првите три земји од регионот кои најефикасно ги спроведуваат реформите поврзани со Планот за раст на ЕУ.
Поради ова, на маса во Скопје ќе биде ставено барањето на Владата за вклучување во т.н. „top-up“ фаза. Тоа практично значи дека нашата држава има шанса да ги пренасочи и искористи финансиските средства кои другите земји од Западен Балкан ќе ги загубат поради неспроведување на реформите.
3. Постепена интеграција и SEPA како брз бенефит за граѓаните
Додека се чека на отворањето на поглавјата, Брисел подготвува нов документ за проширувањето што предвидува мерки за постепена интеграција во заедничкиот европски пазар. Фон дер Лајен со македонскиот државен врв ќе дискутира за финализирање на процесот за пристапување на земјата кон Единствената област за плаќање во евра (SEPA). Ова е мерка која граѓаните и бизнисите треба да ја почувствуваат веднаш преку драстично намалување на трошоците за банкарски трансакции со странство.
Посетата на Фон дер Лајен се одвива во критичен момент кога ЕУ подготвува нови патокази за проширување. Очите на јавноста ќе бидат вперени во прес-конференцијата во Скопје, која ќе покаже дали ЕУ има партнерски слух за аргументите на македонската Влада, или Скопје ќе се соочи со нов дипломатски притисок за безусловно извршување на уставните измени.