Поразот на Виктор Орбан на изборите во Унгарија е политичка порака што одекнува и надвор од Будимпешта и претставува директна опомена за актуелната влада во Скопје. Ова го истакна Фатмир Битиќи, оценувајќи дека падот на овој модел на владеење означува крај на илузијата за алтернатива на Европската Унија.
Битиќи посочува дека унгарските граѓани ставиле крај на политиката која со години се темелеше врз конфликт со институциите, користење на стравот како политичка алатка, поделби и континуирано слабеење на демократските вредности.
„Унгарските граѓани кажаа дека им е доста од политика која додека зборува за нацијата, зад себе остава корупција, која додека говори за суверенитет ја турка државата во изолација, политика која неуморно ветуваше стабилност, а произведуваше стагнација. Дојде денот кога граѓаните го вратија политичкиот часовник кон достоинството и европскиот вредносен хоризонт“, анализира Битиќи.
За Македонија, смета Битиќи, унгарскиот премиер во заминување не бил само далечен европски лидер, туку директна политичка референца и адреса кон која актуелната власт гледала со восхит. Тој посочува на неколку клучни врски изминативе години:
- Азилот на Груевски: Политичката заштита што Будимпешта му ја овозможи на поранешниот премиер Никола Груевски.
- Политичко-медиумски врски: Директните релации и влијанија со ВМРО-ДПМНЕ.
- Економска зависност: Економското поврзување преку, како што ги нарекува, „корозивни кредитни аранжмани“ (алудирајќи на унгарскиот заем) и нивното присуство во чувствителни државни сектори.
Крај на илузиите: Партнерство да, идеолошка зависност не
Битиќи нагласува дека Македонија треба да гради добри билатерални односи со сите држави, вклучително и со Унгарија, но остро предупредува на опасноста од увоз на поразен политички модел. Според него, со поразот на Орбан се рушат неколку клучни заблуди:
- Се распадна илузијата дека државата може да оди напред ако ја тргне ЕУ од агендата, тешејќи се со „суверенистички фрази и авторитарни пријателства“.
- Падна митот дека некој може да се претставува како демократ, а истовремено да ја поткопува институционалната рамнотежа.
- Се покажа како погрешна логиката дека блискоста со Орбан е некаква стратешка предност за Македонија.
„Не верувам во Македонија што ќе бара утеха кај авторитарни политички модели. Иднината не е во орбанизација на Македонија. Иднината е во европеизација на Македонија – праведна држава, слободно општество и чесна власт“, заклучува Битиќи.
