Државниот завод за ревизија (ДЗР) изрече неповолно мислење за реалноста и објективноста на финансиските извештаи на ЈП „Паркинзи на Општина Центар“ (ПОЦ) – Скопје за 2024 година, нотирајќи низа тешки прекршувања на сметководствените стандарди, нефункционална благајна и лошо менаџирање со државни пари. Покрај ова, ревизорите дадоа и мислење со резерва за усогласеноста на работењето на ова претпријатие со законската регулатива.
Истражувањето на ревизорите открива дека претпријатието со години се соочува со лошо книжење, сомнителни јавни набавки, но и енормно должење кон матичната општина.
Долг од 1,4 милиони евра за комунална такса кон Општина Центар
Едно од најсериозните пронаоѓања на ДЗР се однесува на неисплатените обврски за комунални такси кои претпријатието законски требало да ги префрла на сметката на локалната самоуправа.
„Заклучно со 2024 година, јавното претпријатие има искажано обврски за комунална такса во износ од 86.363 илјади денари (околу 1.404.276 евра), кои воопшто не се уплатени во Буџетот на Општина Центар. Најголемиот дел од овој долг, односно 79.047 илјади денари, е натрупуван со години и се однесува на периодот од 2019 до 2023 година“, алармираат од Државниот завод за ревизија.
Ненаплатени побарувања и оштетен буџет за данок
Претпријатието покажало исклучително слаба ефикасност и во делот на наплатата на сопствените услуги, што довело до таложење на долгови од корисниците:
- Заборавени долгови: ПОЦ има евидентирано побарувања во вкупен износ од 80.120 илјади денари (над 1,3 милиони евра). Од нив, дури 25% или околу 331.000 евра се побарувања постари од шест години, за кои менаџментот не презел навремени законски механизми за присилна наплата, ниту пак извршил нивно сметководствено обезвреднување.
- Неплатен личен данок: При отпис на долгови од над 2,2 милиони денари на физички лица, раководството пропуштило да пресмета и да плати данок на личен доход, со што државниот буџет директно бил оштетен за 247 илјади денари.
Сметководствен хаос, плати надвор од закон и „дива“ благајна
Ревизорскиот извештај лоцира дека во ПОЦ воопшто не постоеле основните контроли за заштита на капиталот:
- Средства без амортизација: Претпријатието несоодветно ги запишувало основните средства како паркомати, урбана опрема, киосци и монтажни објекти. За опремата ставена во функција во 2024 година воопшто не била пресметувана задолжителна амортизација, а трговските книги биле оставени незаклучени надвор од законскиот рок, отворајќи можност за ретроактивно преправање на податоците.
- Благајна без контроли: Раководството на ПОЦ дозволило кешот во претпријатието да се менаџира без никаков интерен акт за готовински текови, без благајнички дневник и без соодветно физичко обезбедување на парите во готово.
- Незаконски пресметки на плати: Платите на вработените биле исплаќани според интерен правилник кој не бил усогласен со законите во земјава и со Општиот колективен договор за јавниот сектор. Дополнително, внатрешната ревизија на претпријатието функционирала без никаков стратешки или годишен план за работа.
Фаворизирање на тендери и нејасни набавки
Слабостите во менаџирањето се прелеале и во секторот за јавни набавки. Ревизорите утврдиле дека во повеќе тендерски постапки биле воведувани дискриминирачки и несразмерни услови за учество со кои се ограничувала конкуренцијата.
Дополнително, ПОЦ прифаќало понуди со цени кои биле далеку повисоки од претходно проценетата вредност на тендерот, без да има претходно обезбедено пари за тоа. Системот бил дополнително оптоварен со нејасни технички спецификации за купување опрема и постојано доцнење при пријавувањето на склучените договори во државниот Електронски систем за јавни набавки (ЕСЈН).