Голем протест во Белград против ископ на литиум во Србија. Огромен број граѓани целосно го покрија платото Терасија, а бројот на насобраните беше толку голем што камерите на некои телевизии имаа проблеми да ги снимаат говорите планирани на овој собир.
Протестот го следеа бројни канали на социјалните мрежи, но и таму беше забележливо дека сигналот им се прекинува на различни начини, а сите имаат одредени технички проблеми.
Претпоставката е дека на средбата имало собрани околу 30.000 граѓани, но тешко е да се утврди со сигурност бидејќи толпата се прошири низ целиот центар на Белград. И полицијата официјално признава дека имало околу 30.000 луѓе, но некои опозициски лидери тврдат дека имало дури околу 80.000 луѓе.
Владата како промотор на Рио Тинто
Протестот во Белград против рударството на литиум и компанијата Рио Тинто е на некој начин актуелната кулминација на протестите кои веќе започнаа низ Србија. Од една страна е огромното незадоволство кај граѓаните, а од друга страна речиси панични обиди на надлежните да го испереат и промовираат тој проект.
Властите ги ангажираа сите политички и медиумски ресурси за да ги претстават противниците на проектот како борци против напредокот на Србија и дека протестите всушност се обид за насилно соборување на властите на улица. Во оваа смисла, претседателот на Србија, Александар Вучиќ изјави „дека од руските тајни служби добил информација дека под плаштот на протест се подготвува државен удар на улица и рушење на власта“.
Србија – валкана депонија?
Основната порака на овој протест е „Рио Тинто нема да копа“, а како што нагласи актерката Јелена Ступљанин, „Европа се врти да ја заштити својата животна средина, а нашата влада сака да ја распродаде за да може автократот да остане на власт“.
Јелена Браловиќ, од Сојузот на еколошките организации на Србија, посочува дека на Србија и се ставени три јамки, „едниот од странски корпорации, другиот од амбасадорите предводени од Хил, а третиот од картелот што ги донел таму“. Оскар ги собра сите сили за да ни покаже дека сме предавници, рече таа и додаде:
„И братучедот Шолц, и тетката Урсула, и братот Путин, и роднините од ЕУ и целата мафија станаа да кажат дека некоја селанка од Праљан и некој селанец Златко од Јадро може да ја продаде Србија“.
Актерката Светлана Бојковиќ вели дека „од граѓаните се крие дека сме жртвувани како валкана депонија“.
Драгана Ѓорѓевиќ, научен советник од Институтот за хемија, технологија и металургија, привлекува внимание на фактот дека Србија веќе има над 5.000 депонии, а евидентирано е дека во Србија пристигнуваат валкани технологии кои не можат да се користат во нивните земји.
„Затоа станавме земја со најзагаден воздух во светот и нагласи дека некои штети може да се поправат, но дека штетите од рудниците не можат да се поправат прв од ваков вид во населено место и дека таков рудник би создал огромна количина опасен отпад“.
Златко Кокановиќ од организацијата „Не дамо Јадар“ ги извести присутните дека тој и неговите другари „трпат неверојатна тортура од врвот на власта, која на социјалните мрежи го рекламира проектот Рио Тинто. А потоа не обвинуваат дека земаме пари. Денеска не поканија во Безбедносно-информативната агенција (БИА), каде не предупредија дека блокадите се противзаконски.
Активисти и граѓани ја блокираа пругата кај станицата Прокоп, како и во Нов Белград, а организаторите велат дека во наредните денови ќе бидат блокирани повеќе железнички пунктови низ Србија.
Проект за останување на власт
Големиот одѕив на граѓаните во Белград покажува дека речиси сите граѓани на Србија, без разлика на политичката припадност, се против овој проект на Александар Вучиќ, истакнува за ДВ новинарот Слободан Ступар.
„Рудникот Рио Тинта е проект на Александар Вучиќ да остане на власт уште некое време, со помош на некои западни сили и голема корпорација. Мислам дека ја преигра раката поради неговата алчност и верувањето дека е непогрешлив. Освен што ќе има проблем со граѓаните на Србија, Александар Вучиќ ќе има проблем и со самата компанија Рио Тинто и со оние на кои им го ветил овој рударски проект“, вели нашиот соговорник.
Немоќ и страв од властите
Слободан Ступар ја гледа агресивната кампања на власта, која практично лобира за овој проект, како и постојаните закани кон активистите кои организираат протести, „како манифестација на немоќ, но и на страв. Александар Вучиќ не смее да употребува сила, бидејќи како некој што е контролиран од страна е ограничен во употребата на сила. Мислам дека може да се спаси само со забрзаниот пад на цената на литиумот или со појавата на некоја нова технологија која ќе ја намали привлечноста на литиумот, а ми се чини дека тоа го посакува со целото свое срце“. Ступар оценува.
Ако ги погледнеме протестите низ Србија, како и оние во Белград, јасно е дека „народот не сака рудник за литиум и дека тоа сега е проблем на Вучиќ, а не на народот“.
Нивните обиди да формираат некакви медицински комисии, или кол центри на Владата на Србија, според нашиот соговорник, „покажуваат дека ниту тајните служби, ниту режимот веќе немаат идеја. Тие потези се комични и мислам дека, пред се, членовите на неговата партија нема да дозволат да се повлече од власт, бидејќи знаат дека ќе треба да одговараат за неверојатните грабежи и злосторства што ги направија“, заклучува Слободан. Ступар.
