Во Германија од средата значително се намалени даноците за гориво. Тоа е дел од владиниот пакет помош во време на високи цени на енергијата и висока инфлација. Сепак, повеќето економисти ја критикуваат мерката.
Намалените даноци за гориво во Германија се на сила од полноќ. Наспроти очекувањата, ова веќе утрово доведе до значително пониски цени на горивата на бензинските пумпи. Од 18 до 19 часот цените беа забележително пониски на огромното мнозинство бензински пумпи што ги проверува агенцијата ДПА.
На околу 350 пумпи цената на литар Супер Е10 беше под 1,90 евра, додека само ден претходно беше меѓу 2,10 и 2,30 евра во исто време. И повеќето цени на дизелот паднаа под две евра. Речиси половина од сите бензински пумпи во вторникот наплаќале повеќе од 2,10 евра за литар.
Ваквото брзо намалување на цените на бензинските пумпи е неочекувано, бидејќи понискиот данок не се однесува на купување гориво на бензинските пумпи, туку во магацините и рафинериите, а залихите на бензинските пумпи испорачани пред полноќ се уште се оданочуваат по вообичаената даночна стапка. Тоа што цените веќе паѓаат може да биде последица на поголемиот притисок од конкуренцијата на бензинските пумпи поради високото внимание што се посветува на данокот на енергија.
Владата ќе го следи развојот на цените
По најавата за помал данок, грубата пресметка изгледаше вака: бензинот ќе чини 35 центи помалку, дизелот речиси 17 центи помалку. Сепак, цените на бензинските пумпи во Германија се прилично нетранспарентни. Колку наплаќаат нафтените компании, а колкава е маржата на бензинските пумпи – тоа е добро чувана тајна.
Не случајно во Германија нафтените компании повторно се под построг надзор на Федералната агенција за картели. Бидејќи цената на нафтата, која нагло порасна на почетокот на војната во Украина, брзо се врати во нормала на светските берзи, додека зголемените цени на бензинските пумпи во Германија траеја многу подолго.
„Многу контрапродуктивно“
Министерот за финансии Кристијан Линднер (ФДП) ги пофали даночните намалувања како мерка за солидарност за населението кое страда од високите цени. „Не ги оставаме луѓето кои зависат од автомобилите сами“, напиша Линднер на Твитер. Сепак, повеќето економисти гледаат поинаку.
„Никогаш не мислев дека има смисла“, изјави за ДВ Мануел Фрондел, енергетски економист и професор на Институтот за економски истражувања Лајбниц во Есен. „Со оглед на актуелниот климатски проблем, ова е крајно контрапродуктивно.
Цените кои го земаат предвид CO2 се во сила во Германија дури од 2021 година, со цел малку да се намалат емисиите на стакленички гасови. Попустот на горивото се спротивставува на оваа неопходна борба во климатската криза.
Министерот за финансии нагласува дека корист од оваа мерка треба да има секој што има автомобил. Сепак, Фрондел вели дека домаќинствата со високи примања ќе се снајдат најдобро: „Затоа што имаат тенденција да возат повеќе, имаат поголема километража и неколку автомобили“.
Од друга страна, домаќинствата со ниски приходи генерално не возат автомобили или возат помали возила кои исто така трошат помалку гориво. Германскиот институт за економски истражувања во Берлин (DIW) донесува слични заклучоци во своите студии.
„Намалувањето на данокот за гориво е проблематично, бидејќи го намалува поттикот за штедење и ги олеснува возачите со големи автомобили, голема километража и високи примања“, рече Стефан Бах од DIW.
Критики од сите страни
Дополнително, даночните намалувања доведуваат до губење на буџетските приходи и дополнително го зголемуваат државниот долг – кој ќе треба да го враќаат или финансираат сите даночни обврзници.
Келнскиот институт за економски истражувања (IW) исто така е критичен за овие субвенции. „Попустот за гориво е добро прифатен од народот, но не помага“, пишуваат во својата анализа економистите на IW, Мартин Безноска и Кристоф Шредер.
Шефот на IW, Мајкл Хедер, исто така, ја критикуваше оваа мерка од регулаторна гледна точка: „Политиката треба да интервенира на пазарот само ако зголемувањето на цените е последица на злоупотреба на пазарната моќ. Интервенцијата во цените секогаш треба да биде последното средство“.
Гринпис, еколошка организација, зазеде сличен став против регулативите: „Либералите, партија која секогаш сака да ја обликува заштитата на климата во пазарна економија, паничат на првиот сигнал за пораст на цените и интервенираат со попуст од милијарди долари“.
Дури и во транспортната индустрија, која е особено погодена од високите цени на горивата, тие се критички настроени кон попустот. Според Федералната асоцијација за товарен транспорт и логистика (BGL) од Франкфурт, оваа мерка ја заобиколува оваа индустрија: бидејќи цените на бензинските пумпи се зголемија.