Австралија, земјата со највисока стапка на рак на кожа во светот, е потресена од скандал поради откритието дека некои од најпродаваните и најскапите заштитни креми не ја обезбедуваат заштитата што е напишана на декларациите, објави Би-Би-Си .
Рах, 34-годишна мајка од Њукасл, целиот свој живот била опседната со заштита од сонце – нанесувала крема повеќе пати на ден, секогаш носела шапка и го следела познатото австралиско правило „без шапка, без игра“. И покрај ова, минатата година ѝ бил дијагностициран рак на кожата на носот. Уште поголем шок дошла кога открила дека кремата што ја користела со години речиси и да не ѝ нуди никаква заштита.
Независна анализа спроведена од групата потрошувачи Choice Australia во јуни покажа дека 16 од 20 тестирани производи не ја исполнуваат SPF заштитата наведена на пакувањето. Случајот со Ultra Violette Lean Screen SPF 50+, производ кој требаше да го заштити лицето, но беше тестиран со SPF од 4, беше особено висок. По повторени проверки, брендот го повлече производот од продажба во август.
Добро познати брендови како што се „Неутрогена“, „Банана боут“, „Бонди сендс“, па дури и Советот за рак, исто така беа во проблеми, но сите ги отфрлија наодите и тврдеа дека нивните тестови ја потврдуваат ефикасноста на производот.
TGA, медицинскиот регулатор, започна истрага и најави можна регулаторна акција. Неколку други компании ја паузираа продажбата на одредени производи како мерка на претпазливост.
„Го користев нивниот крем со години, а потоа признаа дека не делувал. Се чувствував измамена“, изјави Рач за Би-Би-Си. Многу Австралијанци го изразија својот гнев на социјалните мрежи: „Враќањето на парите нема да ги поправи годините оштетување на кожата“.
„Ултра Виолет“ се извини и понуди враќање на парите и ваучери, но клиентите тврдат дека компанијата не ја презела одговорноста бидејќи производот сè уште се продавал два месеци откако се појавиле сомневања.
Австралија е меѓу земјите со најстроги прописи за кремите за сончање – тие се класифицирани како лекови. Сепак, истрагата на австралиската ABC откри дека американска лабораторија сертификувала најмалку половина од производите што не го поминале тестот и рутински бележеле високи резултати.
Експертите предупредуваат дека тестирањето на SPF е предмет на големи варијации бидејќи ефикасноста зависи од методот на апликација, текстурата на кожата, па дури и лабораториските услови. Тие додаваат дека резултатите можат да бидат и фалсификувани – во 2019 година, во САД беше откриен случај каде што сопственик на лабораторија беше затворен поради измама на тестовите за крем.
Австралијците имаат парадоксален однос со сонцето: го сакаат, но и се плашат од него. Кампањи како „Носете, нанесете, носете“ со децении промовираат заштита, додека културата на убавина ја слави бронзената кожа. Се проценува дека две третини од Австралијците ќе развијат барем една форма на рак на кожата во текот на својот живот.
И покрај скандалот, експертите предупредуваат дека паниката не е оправдана. „Дури 95 проценти од тестираните производи имаат доволно висок SPF за да го намалат ризикот од рак на кожата за повеќе од половина“, вели хемичарката Мишел Вонг.
Најважно, додава тој, е да се користи доволна количина крем – барем една лажичка за секој дел од телото – и да се нанесува повторно на секои два часа, особено по пливање или потење. Покрај кремот, експертите препорачуваат и дополнителни мерки: носење заштитна облека и барање сенка.