Ескалацијата на насилството уште еднаш ги премина границите на здравиот разум. За невидената монструозност се погрижи убиецот од Градачац кој на Инстаграм го пренесуваше убиството на сопругата. Смртта во живо ја следеа дури 15.000 луѓе. Зошто на повеќе од 100 луѓе им се допадна објавата на убиецот? Зошто поединци отворено го поддржуваа со пораки?
– Луѓето кои сакаат вакво нешто се луѓе кои го изгубиле чувството за реалност, за моралот. Погрешните луѓе воздигнуваат, наоѓаат идоли во погрешни луѓе. Тоа видео беше на социјалните мрежи неколку часа, што е голем проблем. Многу се споделуваше, многумина го видоа – истакна Драгица Михајловиќ, психолог.
Слична ситуација имаше и по масакрот во основното училиште „Владислав Рибникар“. До убиецот на момчето биле испратени пораки за поддршка и одобрување. Таму се такви личности. Веднаш до нас. Луѓе кои очигледно уживаат во туѓата несреќа. Луѓе кои се подготвени да го поддржат криминалецот, а не жртвата. Нема секој од нив да убива наоколу, но можеби еден или двајца некогаш!? – Сега постои страв дека едно такво кривично дело ќе поттикне други кривични дела, што секако може да се случи. Затоа што некои други земји, каде што ваквите случаи се почести, знаат како да се справат со овие работи, за што помалку да се пријавува. Не се прикажани слики од убиецот. Она на што треба да се работи се социјалните мрежи и контролите на социјалните мрежи и на интернет – рече Михајловиќ.
Дали имаме претходна заштита од потенцијални убијци? По монструозното злосторство во Градачац, според експертите ќе биде потешко да се мотивираат жртвите да го пријават насилството, бидејќи една жена го пријавила насилството и завршила под земја. Ако институциите не ги штитат оние што пријавуваат насилство, кој ќе ги заштити жените кои немаат храброст да направат нешто такво!? – Самата казнена политика која е пропишана не е спорна. Апликацијата е спорна. Тоа значи дали се изречени соодветни казни. Апсолутна безбедност за жал во моментов не постои. Сега зборуваме за ситуации кои претставуваат исклучоци, но во голем број случаи мерката има ефект и жената се чувствува заштитено кога ќе се изрече мерката – изјави Тијана Костиќ, адвокат.
Најчести жртви на насилство се жените. Најмалку 330 од нив се убиени од член на семејството или партнер од 2010 година, но сепак често се верува дека жените не трпат насилство. Причината за ова, како што посочуваат од организацијата Женска солидарност, е длабоко вкоренетата патријархалност. -Тоа значи дека овие вредности и верувања се промовираат и некаде се шират, дека жената на некој начин е одговорна за насилството што го претрпела. Институциите мора да имаат и да преземат одговорност да реагираат во вакви ситуации, бидејќи тие се единствената заштита за жените кога е во прашање насилството. Жената често не може сама да најде засолниште, бидејќи можеби некои жени немаат систем за поддршка затоа што мажите ги одвоиле од семејството од се. Затоа институциите се тие кои треба најсериозно да го сфатат секој случај – заклучи Анита Марковиќ, од Женска солидарност.
Масовните убиства, освен што ја вознемируваат јавноста, дополнително ги жртвуваат самите жртви и нивните блиски. Сето тоа е домен на јавното здравје и огромна одговорност на целото општество, заклучуваат експертите. Посочуваат дека превенцијата, професионалното работење и системскиот пристап, како и постојаната проценка на потенцијалните насилници и навремената реакција – може да го намали бројот на жртви на насилство!