Новиот закон за соодветна и правична застапеност треба да воспостави појасни правила за вработувањето во јавниот сектор, со истовремено почитување на уставниот принцип на правична застапеност и критериумите за стручност, смета министерот за јавна администрација Горан Минчев.
Во гостувањето во емисијата „Ноќно студио“ на 4ТВ, Минчев се осврна на законското решение кое треба да го замени „Балансерот“, откако Уставниот суд во 2024 година го укина механизмот. Новиот предлог-закон беше подготвен од експертска група, а во април 2026 година Владата го усвои решението по добиено мислење од Венецијанската комисија.
Минчев вели дека новиот модел треба да овозможи правичната застапеност да се применува без да се занемарат знаењето и професионалните квалификации на кандидатите.
„Законот овозможува уставно загарантирана правична застапеност, но не можам да разберам од кои причини е стопиран од ДУИ. Прашањето за правична застапеност мора да биде врз основа на знаење и квалитет. Додека сум јас министер, етничката припадност нема да има приоритет пред стручноста. Или сите ќе сфатиме дека ни треба квалитетна администрација, или нема да нè биде“, порача Минчев.
Тој оцени дека претходниот систем оставал простор за злоупотреби при определувањето на етничката припадност на кандидатите. Според него, податоците за застапеноста покажуваат дека процентот на припадници на одредени заедници бил на слично или повисоко ниво и во периодот кога вработувањата се спроведувале преку јавни огласи и тестирања.
Предлог-законот предвидува и формирање посебно тело во рамки на Агенцијата за администрација, во кое би учествувале претставници на институциите и експерти, со задача да го следи спроведувањето на принципот на правична застапеност и да спречува можни злоупотреби.
Прашањето за усвојувањето на законот останува поврзано со собраниската процедура и потребата од соодветно мнозинство. Претседателот на Собранието Африм Гаши во август најави дека законите за кои е потребно Бадентерово мнозинство ќе бидат ставени на гласање, иако тогаш оцени дека исходот е неизвесен поради процедуралните блокади од опозициската ДУИ.
Минчев во емисијата се осврна и на практичната страна на јавните услуги, посочувајќи дека за граѓаните, покрај составот на администрацијата, значајно е услугите да бидат достапни, брзи и професионални.
„За граѓаните не е важно кој ги опслужува на шалтер и од која етничка заедница е, туку да добијат брза, квалитетна и професионална услуга“, рече Минчев.
Тој додаде дека паралелно се работи и на дигитализација на услугите, со цел граѓаните дел од административните постапки да можат да ги завршуваат електронски, без потреба од чекање на шалтери.
Законот за соодветна и правична застапеност е предвиден како нова законска рамка по укинувањето на „Балансерот“. Неговото усвојување и начинот на кој ќе се спроведува треба да го утврдат институциите низ собраниската процедура.