Додека европските регулатори секојдневно забрануваат токсични состојки, македонските институции „спијат“ со закони од 2010 година. Ревизијата открива дека државата нема ниту кадар, ниту лаборатории за да нè заштити од опасни козметички производи и играчки.
Заглавени во 2010 година: Листа на забранети супстанции
Најновиот извештај на Државниот завод за ревизија (ДЗР) за работата на Санитарниот инспекторат (ДСЗИ) открива дупка во системот која директно го загрозува здравјето на граѓаните. Додека науката напредува, нашите правилници стагнираат повеќе од една деценија.
- Македонија: Признава само 1.600 забранети супстанции.
- Европска Унија: Листата е проширена на 1.751 материја.
- Проблемот: Законот не предвидува автоматско усогласување со ЕУ стандардите, па илјадници потенцијално опасни хемикалии слободно влегуваат на нашиот пазар.
Лабораториско „слепило“
Што навистина содржи вашиот кармин или пудра? Одговорот е – не знаеме точно. Државните лаборатории се технолошки немоќни да го детектираат она што е најштетно.
Што (не) се испитува?
| Производ | Што се контролира | Што недостасува (опасни материи) |
| Козметика | pH-вредност, бактерии, неколку метали | Модерни канцерогени и хормонски диструптори |
| Играчки | Основи на безбедност | Фталати и бор (нема опрема за испитување) |
Скандалозно: Доколку увозникот го оспори наодот, во Македонија не постои втора лабораторија за „второ мислење“. Институциите се практично со врзани раце пред трговците.
Инспекторат на „апарати“: Нема кој да контролира
Дури и да имаме совршени закони, нема кој да ги спроведе на терен. Кадровската слика во ДСЗИ е поразителна:
- Пополнетост: Работат само 59% од потребниот кадар.
- Стареење: Дури 42% од инспекторите се постари од 60 години и набрзо одат во пензија.
- Блокада: Министерството за финансии редовно ги одбива барањата за нови вработувања, оставајќи го пазарот без соодветен надзор.
Административен хаос
Ревизорите нотираат и фрапантна неажурност. Повеќе од 90% од документите за контрола немаат ниту печат, ниту архивска заверка. Здравствените сертификати често се на странски јазици кои инспекторите не ги разбираат целосно, што ја прави контролата на границите чиста формалност наместо вистински филтер.
Заклучок: Кога следниот пат ќе купите козметика или играчка, имајте на ум дека државниот „штит“ е стар 14 години и има сериозни пукнатини.
