Ако постоеше олимписка дисциплина во жалење, нашиот регион би бил вечен сопственик на златниот медал. Се жалиме на државата, на здравството, на загадениот воздух, на платите кои не стигнуваат… Но, кога ќе дојде време за акција – одеднаш нè снемува.
Каде исчезнува тој гласен револт во моментот кога треба да се преземе одговорност?
1. Комфорот на улогата на „жртва“
Жалењето е емоционален вентил, но и стапица. Кога се жалиме, ние несвесно си ја доделуваме улогата на жртва. Жртвата е немоќна, а немоќта е удобна бидејќи не бара одговорност. Ако „сè е корумпирано“ и „ништо не зависи од мене“, тогаш мојата пасивност е оправдана. Жалењето ни дава илузија дека нешто правиме, без всушност да мрднеме со прст.
2. Научена беспомошност
Психолозите го нарекуваат овој феномен „научена беспомошност“. По децении системски неуспеси, кај граѓаните се развива уверување дека колку и да се трудат, резултатот ќе биде ист. Проблемот е што ова станува самоисполнувачко пророштво: не менуваме ништо бидејќи не веруваме во промена, а промена нема бидејќи не менуваме ништо.
3. Колективен цинизам наспроти индивидуална корист
Ние сме општество на „гласно викање во кафана, а тивко молчење пред шалтер“. Честопати, оние кои најмногу се жалат на системот се првите кои бараат „врски“ за да го заобиколат истиот тој систем кога им треба услуга. Овој двоен морал ја убива секоја иницијатива за суштински реформи.
Како да излеземе од овој круг?
Промената не започнува со голем социјален бунт, туку со мали, речиси невидливи чекори:
- Од потрошувач до граѓанин: Наместо само да се жалите дека шминката е опасна, престанете да ја купувате и пријавете го брендот. Пазарот е единственото место каде вашиот „глас“ веднаш се слуша.
- Директна адреса: Жалењето на Фејсбук не е исто што и официјална поплака до Инспекторатот. Првото е бучава, второто е правен притисок.
- Прекинување на „трач-терапијата“: Следниот пат кога ќе почнете разговор со „Види што ни прават“, свртете го прашањето во „Што можеме ние да направиме?“. Разликата во енергијата е огромна.
„Светот не го уништуваат оние кои прават зло, туку оние кои гледаат и не преземаат ништо“, рекол големиот Алберт Ајнштајн.
Заклучок: Жалењето е само почеток на свесноста, но ако застанеме таму, стануваме соучесници во сопствената стагнација.
Време е да го замениме прашањето „Зошто е вака?“ со „Што ќе направам денес за да биде поинаку?“.
