Што се случува после смртта, како изгледаат последните моменти, дали животот навистина ни „лета“ пред очи и што не чека после последниот здив, се прашања кои многу луѓе ги поставуваат.
Научниците со години се занимаваат со оваа тема, а сега ја решија дилемата – дали умирањето изгледа како процес на заспивање или сме свесни дека исчезнуваме.
„Умирањето е искуство уникатно за поединецот и неговите најблиски. Има многу повеќе од само физиолошки промени кои придонесуваат за искуството на умирање. На пример, личноста на една личност, нивниот товар од болеста, поддршката од семејството и пријателите, времетраењето на терминалната болест и нивната духовност“, објаснува д-р Патрик Стил, специјалист за палијативна нега.
Сепак, постојат одредени физиолошки промени кои се случуваат универзално.
„Редовното дишење може да се промени. Понекогаш може да биде побрзо од нормалното, а понекогаш побавно. Во последните денови може да има периоди каде што има долги празнини помеѓу вдишувањата. Дишењето може да стане бучно на крајот од животот. Тоа е акумулација на отпадни производи, секрети.
„Често е повознемирувачки за оние што слушаат отколку за поединецот што умира“, објаснува Стил.
Организаторот на студијата, д-р Ајмал Земар, неврохирург на Универзитетот во Луисвил, вели дека ова може да значи дека идејата дека животот „лета пред нашите очи додека умираме“ е втемелена во науката.
“Како неврохирург понекогаш се справувам со загуба. Неописливо е тешко да се пренесе веста за смртта на вознемирените членови на семејството”, рекол неврохирургот, додавајќи:
„Нешто што можеме да научиме од ова истражување е следново: иако нашите сакани имаат затворени очи и се подготвени да не напуштат, нивниот мозок можеби повторува некои од најубавите моменти што ги доживеале во нивните животи“, додаде д-р. Земар.