Заканата од војна има моќ да го промени мислењето дури и на најголемите противници на еврото. Шведската владејачка класа започнува сериозно да ја разгледува идејата за прифаќање на заедничката европска валута, барајќи сигурност во бројноста за да се заштити од геополитичките тензии од двете страни на Атлантикот, пишува „Политико“.
Откажувањето од шведската круна би претставувало драстично отстапување од децениската политика на земјата, која својата валута ја сметаше за витален инструмент за контрола на економијата.
Како НАТО, така и Еврото?
Исто како што руската инвазија на Украина ја турна традиционално неутралната Шведска во прегратките на НАТО, така сега воените закани и непредвидливите трговски политики на Доналд Трамп го менуваат ставот околу монетарниот суверенитет.
Шведската министерка за финансии, Елизабет Свантесон, веќе најави конкретен чекор:
„Нејзината Умерена партија ќе формира експертска група која ќе ги процени предностите и недостатоците од приклучувањето кон еврото, доколку останат на власт по изборите во септември“, пренесува „Политико“.
Економски страв: Круната може да пропадне преку ноќ
Економистите стравуваат од најцрното сценарио. Стефан Герлах, главен економист на „EFG Bank“, предупредува дека во случај на воена ескалација во Балтикот, шведската круна би можела да се обезвредни многу брзо, што би имало катастрофални последици.
- Пад на вредноста: Круната веќе загуби над 20% од својата вредност во однос на еврото во последната деценија.
- Став на Централната банка: Шведската „Riksbank“ предупреди дека настаните поврзани со надворешната политика на САД го прошируваат спектарот на ризици и дека расположението кај домаќинствата и фирмите може брзо да се влоши.
Јавното мислење се менува
Иако на референдумот во 2003 година Швеѓаните јасно кажаа „не“ за еврото, работите се менуваат.
- Според „Евробарометар“, 39% од Швеѓаните сега сметаат дека земјата е подготвена за еврото, што е раст од 7 процентни поени за десет години.
- Економистот Ларс Калмфорс смета дека придобивките од еврото денес (стабилност, геополитичка усогласеност) ги надминуваат трошоците.
Сепак, политичкиот пат не е лесен. Десничарската партија „Шведски демократи“, од чија поддршка зависи владата, е категорично против членството во еврозоната.
Но, според експертите, во ваква нестабилна клима, не е потребно многу за пресврт:
„Доволно може да е руски дрон, влетен во шведскиот воздушен простор“, заклучува Герлах.
