Во живо Live емисија Гледај
Македонија

Светски ден на борба против псоријазата: Заболено е 2% од населението во Македонија, болеста носи и товар од предрасуди

Светски ден на борба против псоријазата: Заболено е 2% од населението во Македонија, болеста носи и товар од предрасуди

Десетици илјади луѓе во Македонија живеат со псоријаза, хронична воспалителна болест чии последици можат да се одразат врз кожата, зглобовите и менталното здравје. Според проценката јавно изнесена на одбележувањето на Светскиот ден на псоријазата во 2024 година, со ова заболување се соочуваат околу два отсто од населението, а приближно 2.000 пациенти имаат многу тешка клиничка слика. Податоците тогаш ги соопшти Катерина Дамевска од Универзитетската клиника за дерматологија. Станува збор за проценка, а не за актуелен регистарски број на заболени за 2026 година.

Денеска, 29 октомври, се одбележува Светскиот ден на псоријазата. Годинешната кампања на Меѓународната федерација на здруженија за псоријатична болест – ИФПА се одвива под мотото „Погледни подалеку од мојата кожа“, со посебен фокус врз младите. Целта е да се отвори простор за нивните искуства и да се намалат срамот, изолацијата и предрасудите што ја придружуваат болеста

Псоријазата не е заразна и не се пренесува преку допир или близок контакт. Поврзана е со нарушена активност на имунолошкиот систем и забрзано создавање кожни клетки, а во нејзината појава улога има и наследната предиспозиција. Стресот, одредени инфекции, повреди на кожата и некои лекови можат да предизвикаат или да влошат епизода на болеста.

Најчестите симптоми се задебелени, воспалени површини на кожата покриени со лушпи, чешање и болка. Промените можат да се појават на лактите, колената, главата и други делови од телото, а понекогаш ги зафаќаат и ноктите. Болеста може да се појави на која било возраст и обично се одвива со периоди на влошување и смирување.

Последиците, сепак, можат да бидат пошироки од видливите кожни промени. Светската здравствена организација посочува дека кај дел од пациентите се развива псоријатичен артритис, воспалително заболување што може да предизвика оштетување на зглобовите и попреченост. Псоријазата е поврзана и со зголемен ризик од кардиоваскуларни и други хронични заболувања, поради што грижата за пациентите треба да го опфаќа целокупното здравје.

Повторувачката болка, вкочанетоста и отокот на зглобовите кај лице со псоријаза се причина за лекарска процена. Препознавањето на овие симптоми е важно за навреме да се утврди дали е присутен и псоријатичен артритис.

Дополнителен товар создава односот на околината. Според СЗО, луѓето со псоријаза често се соочуваат со стигматизација, повлекување од социјалниот живот и чувство на осаменост. Болеста може да влијае врз партнерските односи, школувањето и работата, а кај пациентите се забележува и поголема зачестеност на депресија. Затоа психолошката поддршка е значаен дел од грижата.

Иако засега нема лек што трајно ја отстранува псоријазата, постојат терапии за контрола на симптомите. Изборот зависи од тежината и распространетоста на промените и може да вклучува локални препарати, фототерапија и системски лекови.

Во Македонија, на одбележувањето во 2024 година беше посочено дека на Клиниката за дерматологија веќе се применува биолошка терапија. Во 2025 година беа објавени и стручни насоки за системско лекување на пациентите на оваа клиника, кои вклучуваат процена на тежината на болеста, избор на терапија и следење на лекувањето. Самото постоење на насоките, сепак, не покажува колку пациенти денес ја добиваат секоја од наведените терапии.

Пораката на годинешното одбележување е пациентите да бидат препознаени како личности со свои потреби, планови и секојдневни предизвици. Поголемата информираност, поддршката и пристапот до соодветна здравствена грижа се во фокусот на кампањата што повикува да се погледне подалеку од видливите симптоми.

Ноќно студио

Најнова епизода

Една година од почетокот на судењето за „Пулс“ – кои одговори ги чекаат родителите? | Ноќно студио

Сите епизоди →
Имате вест, приказна или проблем? Пишете ни