Турција во вторникот ја одбележа загубата на повеќе од 50.000 луѓе и делови од цели градови во најсмртоносната катастрофа на модерното време во земјата подложна на земјотреси.
Ожалените Турци сè уште се обидуваат да се помират со тоа како земјотресот од 7,8 степени според Рихтеровата скала ги нарушил животите на милиони луѓе за неколку секунди додека тие сè уште спиеле.
Ажурираните бројки покажаа дека 53.537 луѓе загинале во 11 југоисточни турски провинции официјално определени како зони на катастрофи.
Потврдената загуба на уште 5.951 живот во соседна Сирија го прави минатогодишниот земјотрес на 6 февруари еден од десетте најсмртоносни во светот во последните 100 години.
Античките градови како Антиохија беа избришани од картата.
Во други, има отворени дупки наместо кули од станови кои се урнаа како шпил карти кога земјата почна да се поместува во 4.17 часот.
Шокираните преживеани стоеја надвор на мразот во пижами и ги слушаа заробените под бетонските плочи како врескаат од болка.
„Животот ја загуби својата искра“
„Помина една година, но не можеме да го извадиме од нашите глави“, рече Чагла Демирел за АФП во еден од контејнерските логори формиран за стотиците илјади преживеани во Антакија.
Животот ја загуби својата искра“, вели 31-годишниот. „Немам повеќе семејство да го посетам, немам врати на кои да тропам, немам удобно место каде да бидам. Ништо не остана.”
Останатите жители на Антиохија планираат да се соберат во вторник во 4:17 часот на молитва каде што ќе извикуваат: „Дали нè слушаш?“
Повикот стана сеприсутен низ зоната на катастрофата додека луѓето ги бараа своите најблиски во урнатините.
Тоа е исто така потсетување за владата на претседателот Реџеп Таип Ердоган дека многумина во зоната на земјотресот се чувствуваат запоставени.
Аналитичарите од турската фондација за истражување на економската политика (ТЕПАВ) посочуваат дека катастрофата погоди област која веќе беше зафатена од невработеност и недоволно инвестирање.
„Некои области во регионот имаат највисоки стапки на сиромаштија во Турција“, се вели во извештајот на ТЕПАВ.
Ердоган: Катастрофа на векот
Ердоган остро одговори на поплаките дека спасувачите не се подготвени и дека бавно реагираат.
Тој го нарече земјотресот „катастрофа на векот“ што ниту една нација не можеше да ја спречи или брзо да ја надмине.
Тој ја зафати земјата во првите недели од катастрофата и вети 650.000 нови станбени единици во рок од една година.
Во саботата во Антакија, тој почна да ги дели клучевите од првите 7.000 станови од 46.000 кои се подготвени за вселување низ зоната на земјотресот овој месец.
Тој рече дека до 20.000 станбени единици ќе бидат достапни месечно и 200.000 до крајот на годината – помалку од неговото првично ветување, но сепак импресивно за регионот погоден од хаос по земјотресот, пренесува АФП.
„Се разбира, не можеме да ги вратиме животите што ги загубивме, но можеме да ги надоместиме сите други загуби“, им рече Ердоган на жителите на Антакија во саботата.
„Ветивме дека ќе го направиме тоа“.
Но, зборовите на Ердоган не нудат утеха за луѓето како продавачот на сладолед Кадир Јеничели.
70-годишниот родум од Кахраманмарас, тешко погодениот град каде партијата на Ердоган ужива огромна поддршка, рече дека луѓето се чувствуваат „збунети“ за тоа што ќе се случи следно.
„Немаше враќање во нормала“, изјави Јеничели за АФП. „Сè останува исто, нема промена. Недостигаат вработувања, недостигаат пари, недостигаат приходи“.
Дали Турција е подобро подготвена за нов земјотрес?
Ветувањата за домување на Ердоган дојдоа пред општите избори во мај 2023 година, кои се претворија во најтешкиот период од неговото дведецениско владеење.
Тој победи во вториот круг од претседателските избори благодарение на постојаната поддршка во поголемиот дел од зоната на катастрофата.
Многу гласачи изразија недостиг на доверба во опозицијата и мислеа дека владата на Ердоган го прави најдоброто што некој може да го направи под овие околности.
Но, многу гласачи и аналитичари истакнуваат дека Турција не е подобро подготвена за уште еден голем земјотрес отколку што беше пред една година.
Земјата се наоѓа помеѓу две од најактивните раседи во светот и речиси секојдневно е потресена од помали земјотреси.
И стотици изведувачи во моментов се соочуваат со кривично гонење за наводно заобиколување на стандардите за безбедност во градежништвото кои веќе постојат.
„Земјата итно треба да премине од управување со кризи кон управување со ризици“, рече професорот за управување со катастрофи на Техничкиот универзитет во Истанбул, Микдат Кадиоглу.
„Има уште многу да се направи“.
