Рускиот лидер Владимир Путин во четвртокот беше во официјална посета на Казахстан. Казахстанскиот претседател Касим-Жомарт Токаев го пречека при излегувањето од авионот. Во попладневните часови се одржа свечен прием, а по церемонијата двајцата претседатели преку видео се приклучија на казахстанско-руската деловна конференција, која годинава се одржува во Костанај, на северот на Казахстан.
Но овојпат средбата меѓу Путин и Токаев ја одбележа една необична ситуација. Имено, според снимката која на платформата Х ја објави профилот Вишеград 24, на која во описот пишува дека собира вести од Централна и Источна Европа, казахстанскиот претседател говорот наместо на руски го започнал на казахстански, кој, како што велат, има никогаш претходно не било направено.се случи, пишува Јутарњи лист.
Руската делегација била прилично збунета и неподготвена кога започнал говорот и почнале да се вртат и да бараат уреди за преведување.
Не е познато дали обраќањето на претседателот по тој повод е во согласност со напорите на Астана за промовирање на употребата на казахстанскиот јазик наместо рускиот, кои траат подолго време.
„државен јазик“
Имено, како што напиша Гардијан пред нешто повеќе од еден месец, Казахстан подготвува предлог закон за медиуми со цел да ја зголеми употребата на казахстанскиот јазик во однос на рускиот. Казахстан претходно најави напори за промовирање на употребата на казахстанскиот јазик наместо рускиот во своите медиуми, во услови на зголемен скептицизам за влијанието на Москва во земјата од почетокот на руската инвазија на Украина.
Казахстанскиот јазик е официјален јазик на оваа поранешна советска република во Централна Азија, но рускиот е исто така признат и широко се зборува меѓу населението од околу 20 милиони луѓе.
Changing times…
During Putin’s visit to Kazakhstan, the Kazakh president opened his speech to in Kazakh instead of Russian.
It had never happened before.
The Russian delegation was shocked as they started looking for translation devices pic.twitter.com/nkstX1RP14
— Visegrád 24 (@visegrad24) November 10, 2023
„Предлог-законот за медиуми предвидува зголемување на уделот на државниот јазик на телевизија и радио од 50 отсто на 70 отсто“, изјави претходно локалната министерка за култура Аида Балајева.
Парламентот, кој се смета за лојален на претседателот Токаев, најверојатно ќе го одобри законот.
Киргистан веќе донесе сличен закон
„Оваа транзиција ќе се одвива со стапка од пет проценти годишно од 2025 година наваму“, рече Балаева, мислејќи на плановите на владата да го промовира казахстанскиот јазик од распадот на Советскиот Сојуз пред три децении.
Казахстан, каде што етничките Руси сочинуваат околу 15 отсто од населението, дели долга граница со Русија и одржува блиски политички, економски и воени врски со Москва. Но, Астана се обидува да ги зајакне врските со западните земји и Кина откако Русија ја нападна Украина во февруари минатата година.
Соседниот Киргистан, каде што е исто така признаен рускиот јазик, донесе сличен закон претходно оваа година. Законот налага државните службеници во поранешната советска земја да зборуваат течно киргистански, а медиумите да произведуваат 60 отсто од содржината на локалниот јазик.
Во другите поранешни советски земји во Централна Азија, Таџикистан, Туркменистан и Узбекистан, рускиот јазик нема официјален статус, но го користат жителите и службениците.