Доаѓањето на пратениците на „големата петорка“ во Белград и Приштина го враќа фокусот на прашањето за последиците од настаните во Бањска на дијалогот за нормализација, но и на односите меѓу Србија и западните земји.
Душко Лопандиќ, претседател на Форумот за меѓународни односи во европското движење во Србија, оценува дали засега ќе се знае исходот од средбата на „Големата петорка“.
„Веројатно темите за кои ќе разговараат секако ќе бидат, меѓу другото, што се случи во Бањска, како овој процес на дијалог да се врати на вистинскиот пат бидејќи практично се распадна со овие настани. И на крај, што понатаму, односно како неколку пати да се заокружи започнатото и застанато“, објаснува Лопандиќ.
Меѓународните делегати секогаш прво одат во Приштина, а потоа доаѓаат во Белград, вели Драгиша Мијачиќ, координатор на Националната конвенција за ЕУ за поглавјето 35.
„Секако дека ќе носи пораки и за Приштина и за Белград за тоа што треба да се направи за да се отфрли дијалогот. „Веројатно тоа што се разговараше во Приштина ќе биде тема и во Белград“, оценува Мијачиќ.
Како што вели, сите настани се многу поважни на Косово.
„Имајќи го предвид тоа што е поврзано со заедницата на српските општини, што е поврзано со Бањска и се што се случува на тој простор. Одлуките на косовската влада имаат поголемо влијание од официјален Белград. И затоа е логично прво да се оди во Приштина, а подоцна во Белград“, објаснува Мијачиќ.
Според Мијачиќ, „големата петорка“ ќе дојдеше и да не се случеше Бањска.
„Тоа е првенствено резултат на неуспешните преговори на 14 септември во Брисел, кога двете земји не се договорија за понатамошни чекори кон нормализација. И во тој контекст, имајќи предвид дека приштинската страна ја доведе во прашање пристрасноста и на Лајчак и на Борел. „Лајчак носи претставници на Квинта, ги носи најважните европски земји плус САД и нивните пратеници да ја зајакнат својата позиција во она што конкретно се бара и од Белград и од Приштина“, смета Мијачиќ.
Резолуцијата на Европскиот парламент можеме да ја читаме како состојба на свест во политичките кругови на Европската унија за тоа што мисли за нешто, објаснува Лопандиќ.
„Текстот е таков што е очигледно дека позицијата на Србија дополнително пропадна, а оваа Бањска донекаде го амнестира Курти. Знаеме дека клучната пречка за напредок е Курти, односно владата во Приштина“, објаснува Лопандиќ.
Овој потег е повик за одржување избори и учество на Србите на изборите во Косово.
„Петмината ќе носат малку поголем стап од минатиот пат. Кога станува збор за самата Бањска, ништо не е јасно и немаме транспарентност околу тоа“, додава Лопандиќ.
Клучот за успехот на оваа петорка е притисокот и можноста Курти да се убеди да се откаже од дијалогот, смета Мијачиќ.
„За да продолжи дијалогот, потребно е од 3 јуни да се спроведе план од три точки, да се организираат избори, да се повлечат специјалците од административните објекти, да се повлечат новоизбраните градоначалници на алтернативни локации. Ова се работи кои се очекуваше Курти да ги спроведе во текот на летото. Инцидентот во Бањска им дојде како подарок дека ги избегнува обврските што ги презеде инсистирајќи дополнително да ја казни Србија“, објаснува Мијачиќ.
Тој смета дека Србија нема да биде казнета.