Обидот за атентат врз американскиот претседател Доналд Трамп за време на предизборниот митинг во Пенсилванија во јули 2024 година ја шокираше американската и светската јавност, но предизвика и бран теории на заговор, особено на социјалните медиуми.
Иако истрагите на ФБИ и другите безбедносни агенции потврдија дека станува збор за вистински напад во кој Трамп беше лесно ранет од куршум, дел од јавноста упорно ја доведува во прашање официјалната верзија на настаните, тврдејќи дека атентатот бил инсцениран за политичка корист.
„Инсцениран напад и гест“
📸 Watch: Trump raises fist following assassination attempt pic.twitter.com/Q0nEdbKYVB
— The Telegraph (@Telegraph) July 14, 2024
Голем број интернет корисници преземаа снимки од различни агли, обидувајќи се да идентификуваат неправилности во однесувањето на Тајната служба, изгледот на раната на увото на Трамп, па дури и неговиот израз на лицето по инцидентот.
Еден од најчестите аргументи на теоретичарите беше дека „вистински напаѓач“ би употребил поефикасно оружје и дека нападот изгледал „инсцениран“. Моментот на Трамп со кревање тупаница кон публиката привлече особено внимание, што некои го прогласуваат за однапред инсцениран гест за зајакнување на култот на „неуништливиот лидер“, особено по серијата видеа и коментари од политички влијателни лица.
Сите овие елементи поттикнаа сомнеж кај Американците кои веќе не веруваат во институциите.
Отворените прашања за мотивите на 20-годишниот вооружен напаѓач Томас Метју Крукс, недостатокот на општи информации за него, како и необјаснетите безбедносни пропусти и последователната оставка на директорката на Тајната служба Кимберли Читл, го поттикнаа впечатокот дека целата приказна не е целосно позната.
Корисникот на X, EssenViews, вчера објави видео кое го прикажува однесувањето на Тајната служба по обидот за атентат врз Доналд Трамп од нов агол.
New angle of the "shooting" pic.twitter.com/i5od4bLgmo
— EssenViews (@essenviews) July 17, 2025
Во видеото, член на тимот на Трамп се чини дека им поставува фотографи за подобро да го забележат моментот кога Трамп ја крева тупаницата кон публиката.
Видеото, исто така, покажува како агентите на Тајната служба првично го штитат Трамп по пукањето, но потоа му дозволуваат да ја крене тупаницата и да позира со знамето – потези што дополнително го изложија на потенцијални закани.
Според протоколите на Министерството за внатрешна безбедност (DHS) и упатствата на Тајната служба на САД (USSS), агентите треба веднаш да го евакуираат заштитеното лице, минимизирајќи ја нивната изложеност.
Ова отстапува од стандардната обука, а извештаите (како оние од Сенатот и независните анализи) ја критикуваат таквата акција како неуспех, бидејќи ја приоритизирала перцепцијата на медиумите пред безбедноста, и покрај фактот дека напаѓачот бил неутрализиран во тој момент.
Една од клучните причини за теоријата на заговор е хроничниот недостаток на транспарентност во претходните американски политички кризи. Историјата на американската политика, во која прикривањата предизвикале недоверба, како што се случаите Вотергејт или атентатот врз претседателот Џон Ф. Кенеди, ја прави јавноста поподложна на шпекулации, особено во поларизираната атмосфера на изборната кампања.
Токму овие настани ги направија Американците особено чувствителни на ваквите наративи, а голем број аналитичари признаваат дека некои од прашањата за оперативните неуспеси сигурно треба јавно и независно да се разјаснат.
Автентичноста на настанот
И покрај бранот сомнежи, бројни проверливи факти јасно укажуваат на автентичноста на настанот, пишува „Ју-Ес-Еј Тудеј“.
Истрагите на ФБИ, Конгресот и независните форензички експерти постојано нагласуваат дека Трамп бил погоден од вистински куршум, што е потврдено со рана на увото, балистички наоди, бројни видео снимки и фотографии, како и со исказите на очевидци, вклучувајќи многу новинари и стотици собрани граѓани.
Форензичката анализа покажува конзистентност помеѓу видот на оружјето, пронајдените чаури и повредите на телото. Понатаму, нема докази што укажуваат дека кампањата на Трамп, ФБИ или тајните служби учествувале во какво било инсценирање. Официјалните истраги се спроведуваат јавно и се предмет на парламентарна и медиумска контрола.
Сите инсинуации за спротивното не наидоа на поддршка во ниту еден реномиран медиум. „Њујорк тајмс“, „Вашингтон пост“ и „ПБС“, на пример, потврдуваат дека досега нема докази за каква било заговор.
Теориите на заговор сè уште постојат поради фактот што безбедносните недостатоци беа очигледни: напаѓачот можеше да заземе покачена позиција незабележано и да пука од релативно растојание, а реакцијата на агентите беше побавна од очекуваното.
Овој пат, како што пишува Би-Би-Си, тие беа подеднакво поделени помеѓу радикалните поддржувачи на Трамп, кои веруваат дека „длабоката држава“ мести настани за да го дискредитира американскиот претседател, и неговите противници, кои сугерираа дека инцидентот е инсцениран за да се добијат политички симпатии пред изборите.