Подготовките за изработка на новиот Закон за Хрватската радио и телевизија (ХРТ) ќе започнат по усвојувањето на планот за консолидација на ХРТ, што се очекува во текот на февруари, потврдија за Хини од Министерството за култура и медиуми. Воедно, министерството ги посочува и целите кои се очекуваат со реализација на планот за консолидација на ХРТ, а тие можат да се поделат на технолошки, меѓу кои се издвојува изработката на нова медиумска платформа и програмски, кои наведете го поставувањето и одржувањето на професионалните стандарди.
„ХРТ треба да поттикне примена и развој на нови технологии, развој на нова медиумска платформа, а со цел да биде релевантен за сите генерации и да одржува поврзаност во дигиталната средина“, нагласуваат од министерството.
Затоа, додаваат тие, ХРТ мора да поставува и одржува професионални и уредувачки стандарди, да се стреми кон извонредност и оригиналност во секоја програма што ја произведува и нарачува и да биде партнер на најголемите таленти кои ќе им овозможат да се изразат преку нејзините бројни платформи.
Планирано заминување на над 800 вработени
„За да се постигне целта и во денешно време кога се добиваат информации преку социјалните мрежи, потребно е да се обезбедат услови за промени и консолидирање на работата и работењето на ХРТ во сите сегменти“, велат од Министерството.
Во пресрет на усвојувањето на планот за деловна и работна консолидација на ХРТ, Министерството за култура и медиуми се повика на „Новиот правец“, стратешки документ на администрацијата на ХРТ претставен лани во март, во кој, меѓу другото, се наведува дека во текот на 2025 г. 2026 година, „ќе биде неопходно да се намали бројот на вработени за 30 проценти“.
Со други зборови, раководството на ХРТ најави заминување на повеќе од 800 од околу 2.700 моментално вработени, а тоа во документ кој, како што се наведува во воведот, е „прв чекор во соработка со Владата, публиката, пошироката јавност, персоналот, креативниот сектор и другите засегнати страни“.
Оттука, на прашањето дали се договориле со раководството на ХРТ да постапи по стратешкиот документ „Нова насока“ и дали се размислува за отпуштање на вработените во ХРТ и колку од нив вкупно со отпремнини за кои Владата обезбеди 28 мил. евра од државниот буџет, од Министерството за култура и медиумите одговараат дека раководството на ХРТ самостојно го создало и го усвоило споменатиот стратешки документ.
„Поврзувајќи се со претходниот одговор и фактот дека успехот на обезбедувањето јавни услуги треба да се мери според успешното вградување на вредности во јавните програмски услуги како што се универзалноста, независноста, извонредноста, иновативноста, различноста и особено одговорноста кон јавноста и прашањето за одредување на бројот на потребните вработени е секако едно од суштинските прашања што мора да се разгледа“.
Највисоката отпремнина е до 90.000 евра бруто
Од друга страна, на прашањето колкава е точната бројка на планирани отпуштања и колку вработени се поканети или досега одговориле на дискусијата за отпремнините, ХРТ сè уште нема добиено официјален одговор.
Сепак, според неофицијални информации, одлуката за условите и висината на отпремнините донесена од генералниот директор Роберт Швеб на почетокот на јануари ги утврдила условите и висината на отпремнините за вработените во ХРТ, во случај на „раскинување на договорот за вработување во периодот до 31 март 2025 година, а со цел оптимизирање на работењето на ХРТ“.
Како што дознава Хина, максималниот износ на отпремнина не може да биде поголем од 90.000 евра бруто II по работник, а работниците кои ги исполнуваат условите за стекнување право на отпремнина ќе ги определи работодавецот. Критериумите за тоа ќе бидат работникот да не треба да биде заменет со ангажирање на друг работник надвор од HRT, минимален стаж во HRT од пет години и да нема помалку од 24 месеци до 65-годишна возраст.
Во образложението на одлуката се наведува и дека „со цел рационализација на оперативните трошоци на Хрватската радио-телевизија, Владата на Република Хрватска на ХРТ му обезбеди финансиски средства во износ од 28.000.000 евра во државниот буџет и одлучи да им обезбеди на ХРТ отпремнина за работниците кои ги исполнуваат условите“.
Заклучуваат и дека рокот за спроведување на таа одлука е 31 март. Но, покрај планот за консолидација, чие донесување беше најавено во февруари, и спроведување на одлуката за висината и висината на отпремнините во ХРТ, министерството одговори и на прашањето дали ќе се промени новиот предлог-закон за ХРТ висината и начинот на плаќање на надоместокот, но и претходно дефинираните програмски обврски на ХРТ врз основа на договорот со Владата.
Министерство: Неспорно е дека ХРТ има стабилно финансирање
„Неспорно е дека при изработката на законот ќе се разгледаат сите елементи, вклучително и начинот на обезбедување средства за работата на ХРТ како и програмските обврски на ХРТ, а со цел да се утврдат измените во овие делови од бизнис според потребите“, велат од министерството.
Запрашан, пак, дали се движи кон „итно“ измена на Законот за ХРТ, можеби поради толкувањето на одредбите од Европскиот акт за слобода на медиумите, според кои на земјите-членки на ЕУ им се наложува да обезбедат стабилна финансирање и независен избор на органи за управување со јавните медиумски услуги на национално ниво и веќе до август 2025 година, Министерството за култура и медиуми одговара:
„Неспорно е дека ХРТ има обезбедено стабилно финансирање не само преку такси, туку и врз основа на обезбедување средства од државниот буџет на Република Хрватска, кои се предвидени за непречено производство и емитување на програми од јавен интерес, работата на ансамбли и заштита на архивски материјали“.
Што се однесува до начинот на избор на органите на управување, додаваат, прашање е што подразбираат самостојни избори. Европскиот акт за слобода на медиумите предвидува дека раководните функционери или членовите на одборите на давателите на јавни медиумски услуги се именуваат врз основа на транспарентни, отворени, ефективни и недискриминаторски процедури и врз транспарентни, објективни, недискриминаторски и пропорционални критериуми утврдени во напредуваат на национално ниво.
„Ако го погледнете Законот за Хрватската радио и телевизија, тој исто така ги пропишува условите што треба да ги исполнат водечките лица и начинот на избор“, велат од Министерството заклучуваат дека она што тие во моментов го прават е преглед на европските пракса, со цел да се утврди каков е системот во другите земји, особено оние каде што довербата во јавните радиодифузни услуги е на високо ниво.
