На својот прв состанок на Европскиот совет како премиер на Бугарија, Румен Радев најави дека Софија ќе стави вето на предложениот 21. пакет санкции на ЕУ против Русија доколку на списокот остане рускиот патријарх Кирил, објави бриселскиот портал EUalive.
Пред новинарите во Брисел, Радев порача дека „ерата на крстоносните походи е завршена“ и дека не треба да се мешаат политиката и религијата. Тој нагласи дека не станува збор за личноста на Кирил, туку за Руската православна црква, која, според него, историски им помогнала на Бугарите во борбата за ослободување од отоманската власт.
Економски ризици што ги наведува Софија
Радев укажа и на потенцијални економски последици за Бугарија доколку санкциите останат во предложената форма, меѓу кои:
- влијание врз рафинеријата на Лукоил во Бургас,
- набавка на резервни делови за софиското метро,
- снабдување со ѓубрива,
- нуклеарни операции и одржување.
Што опфаќа 21. пакет санкции
Пакетот предвидува мерки поврзани со енергијата, ограничувања за т.н. „флота во сенка“ и вклучување високопрофилни поединци, меѓу кои и патријархот Кирил. Поради противењето на Бугарија, усвојувањето е одложено додека министрите за надворешни работи не се обидат да постигнат усогласување во јули.
Одек во Брисел и позицијата на Бугарија
Изјавите на Радев ја позиционираа Бугарија како клучна пречка за единството на ЕУ по промените во Унгарија, а дел од аналитичарите се прашуваат дали новиот бугарски премиер ќе ја пополни улогата што претходно ја имаше Виктор Орбан.
И покрај острата реторика, Советот постигна поширок консензус: лидерите, вклучително и Радев, усвоија заклучоци за Украина, за европската одбрана и безбедност и за редовно продолжување на постојните санкции против Русија. Радев изрази и поддршка за отворање пристапни преговори со Украина.
Напнатости околу контактите со Москва
На состанокот се почувствуваа подлабоки тензии околу пристапот кон Кремљ. Францускиот претседател Емануел Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц остро се спротивставија на неформални канали кон Москва наводно иницирани од претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта. Тие нагласија дека евентуални преговори треба да ги предводат Франција, Германија и Обединетото Кралство, а не институциите на ЕУ.
Министрите за надворешни работи на ЕУ во јули ќе се обидат да го финализираат пакетот. Исходот ќе зависи од можен компромис околу статусот на патријархот Кирил и од усогласување на мерките што, според Софија, можат да имаат директни последици врз бугарската економија и енергетика.